Doorgaan naar hoofdcontent

Spookverhalen 1: het spook in de volksverhalen van weleer


Ledigheid is des duivels oorkussen en dus ben ik zo iemand die in de vakantie graag een "projectje" heeft. Een soort thema om even helemaal in onder te duiken. En wat lag er dezer dagen meer voor de hand dan me eens even uitgebreid te verdiepen in het betere spookverhaal? Wat hoe zit het eigenlijk met de dolende zielen in onze cultuur?

Ik besloot op zoek te gaan naar verhalen over doodgewone spoken: erbarmelijke ongelukkigen die na hun dood op aarde blijven rondzweven. Ze hebben namelijk een belofte verbroken, ze moeten boeten of ze zijn gewoon de weg kwijt. Dit soort spoken komt in de beste families en doen vaak geen vlieg kwaad. Maar eng zijn ze wel en ze  fascineren ons al eeuwen. 


Rebecca

Als eerste opwarmer voor mijn spokenvakantie keek ik samen met man en dochter (en onze zwarte kat...) naar de nieuwe verfilming van Rebecca op Netflix. Een goed verhaal, mooie decors en prima kostuums: na een week hard werken hoeft dat voor mij niet meer te zijn. Ik begrijp dat het voor anderen niet echt genoeg was, want ja, echt spannend was het verder niet. Qua spook viel het zelfs tegen. Maar goed, de toon was gezet en het is misschien ook wel goed om niet te griezelig te beginnen. Kwestie van even op te warmen en geleidelijk op te bouwen!

Volksverhalen

Dat elk zichzelf respecterend Brits kasteel een spook heeft, staat natuurlijk buiten kijf. Maar hoe zit het met spoken in Nederland en Vlaanderen, vroeg ik me af? Dat werd dus de volgende stap.

Op zoek naar volksverhalen van bij ons, stootte ik op de mooie verzameling Verhalen van stad en streek, die u online kunt nalezen. Echt een aanrader! Per Nederlandse provincie zijn de belangrijkste sagen opgenomen en ze worden op een hele fijne manier wetenschappelijk toegelicht. Want niet elke sage is echt zo oud als beweerd wordt, of zo typisch voor een bepaalde plek. Bovendien namen de auteurs ook heel recente "broodjeaap"sagen op, waarmee ze bewijzen dat verhalen over griezelige gebeurtenissen niet alleen in het verleden de ronde deden. Meer dan 600 pagina's vol verrassende verhalen hielden me dagen in de ban. (Met naast spoken ook heel wat moois over aardmannetjes, zeemeerminnen, weerwolven en klopgeesten.)

Op volksverhalen.be ontdekte ik bovendien dat er anno 1950 ook wat spookverhalen de ronde deden in mijn eigen kleine gemeente Kessel-Lo. Een overleden vader bijvoorbeeld die beloofd had een pelgrimstocht te maken, spookte rond op zolder. Dwaallichtjes van ongedoopte zieltjes lokten boerenzonen het moeras in. En er was zowaar een spookhuis dat een koelbloedige pastoor na vijf minuten gillend van schrik de straat op joeg. Toen ik nadien een wandeling maakte, was ik er niet gerust op....

Luisterplezier

Op mijn zoektocht naar spoken vond ik ook een paar leuke podcasts, die het beluisteren zeker waard zijn:

- de podcast van Erfgoed Brabant - met een spookverhaal dat u echt moet horen, alleen al voor het geweldige dialect!

- een heel mooie BBC podcast over spoken in de prehistorie

- een mooi spookverhaal over een Wit Wief bij Apeldoorn (en hoe dat vandaag nog mensen bezig houdt)

Wordt vervolgd

Na dit opmaatje oude volksverhalen, besloot ik ook een klassieker te lezen. Ik hou de spanning er nog even in, maar binnenkort dus meer over spoken en kastelen. 

Heb je zelf nog een griezelige lees-, kijk- of luistertip? Laat het weten!


Reacties

  1. Hoi Jacqueline, leuk om weer eens wat van je te lezen. Ik houd niet van griezeligheid (ook niet van griezels trouwens) dus ik heb op dit gebied geen lees-, kijk- of luistertip voor je. Groetjes, Erik

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Hoi Erik. Ik ben ook niet zo van de horor hoor. Zombies, vampieren en dergelijks zijn niet aan mij besteed; maar spoken zijn nog iets anders. Het gaat me dan meer om het mysterie, en om de melancholie die erbij hoort. Dit soort spoken is er namelijk niet op uit om mensen pijn te doen. Ze zijn eigenlijk erg zielig...

    Als absolute topper op het spokenfilmfront wil ik toch even verwijzen naar "The Others" met Nicole Kidman, niet super eng, en echt een aanrader

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Hoi Jacqueline, de film "The Others" heb ik al eerder aanbevolen gekregen. Nicole Kidman vind ik sowieso een erg goede actrice, deze komt dus op mijn NTZ lijstje. Groetjes, Erik

      Verwijderen
  3. Leuk onderwerp!
    Een hele beroemde (en zeer literaire) klassieker op het gebied van de spookverhalen is van Henry James uit 1898 (hier door mij besproken). Ik heb de operaversie van Benjamin Britten ook gezien en die vond ik ronduit huiveringwekkend. Zo suggestief.
    Mijn moeder verslindt momenteel tot haar eigen verrassing allerlei Stephen King horror en is helemaal bekeerd tot hem. Misschien dat ik binnenkort ook wel aan een van zijn horrorboeken begin. Het is er helemaal het seizoen voor en je moet zo nu en dan ook eens iets nieuws doen, vind ik.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. En toen viel er iets weg: dat moet zijn "The Turn of the Screw van Henry James"

      Verwijderen
    2. Dag Anna: je hebt het goed geraden, want dat is precies de klassieker die ik nu net heb uitgelezen. Ik blog er dit weekend over en zal dus ook jouw bespreking met veel plezier doornemen. Ik kan alvast verklappen dat ik het fantastisch vond!

      Verwijderen

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

De aanslag – Harry Mulisch

Dit is een boek dat de meesten van ons ooit gelezen hebben, als verplichte kost op school. Ondergetekende in elk geval. Ik sleepte het verhuizing na verhuizing mee, zonder het ooit te herlezen. Maar vorige week, na een aantal lamentabele leeservaringen, nam ik het weer eens ter hand. En ik was er helemaal ondersteboven van. Hierbij dus vijf redenen waarom ook u het boek ook nog eens zou moeten herlezen. De taal! Wat een schitterend Nederlands sprankelt er van de bladzijden af. Zorgvuldig gekozen bewoordingen, soepele zinnen, rake beschrijvingen. Zonder populaire vuilbekkerij of gortigheid, maar evenmin gortdroog. Als ik zoiets lees denk ik: ja, het Nederlands is toch een mooie taal! Het trauma : want daar gaat dit boek uiteindelijk over. Hoe komt een mens een drama te boven? Door het te negeren, denkt de hoofdpersoon en daar komt hij een heel eind mee. Maar op verschillende momenten in zijn leven gebeurt er – overwachts – weer iets waardoor hij het drama toch onder ogen m...

De boeken van je leven - leesclubleuks

Zoals ik vorige week al vertelde, vroeg Judith me welke boeken mijn  leven hadden veranderd. Geen makkelijke vraag, omdat ik van mening ben dat elk boek je een beetje zou moeten veranderen, of toch anders zou moeten laten kijken. In die zin zou dus het opnoemen van de laatste vijf boeken uit mijn lectuurpakket al voldoende moeten zijn. Maar dan ben ik snel klaar natuurlijk en Judith verwacht vast een beetje meer inspanning van me. Dus, na rijp beraad, heb ik de vraag van Judith een beetje aangepast. En ben ik na gaan denken over welke boeken typerend waren voor een bepaalde fase in mijn leven. Wat las ik toen ik 10, 20 of 30 was? Wat zegt dat over mij? En welke voornemens heb ik voor het komende decennium? Voila, een nieuw leesclubideetje borrelde op: teken een levenslijn en noteer de boeken die je doen terugdenken aan weleer. En, beste mensen, zie hier het handgemaakte resultaat: Een beetje toelichting bij de keuzes die ik maakte (want die zijn ook bij deze formu...

Vele hemels boven de zevende

Het leven bijt! Het deelt rake klappen uit, het grijpt ons bij de keel en vloert ons genadeloos. En wij, we staan erbij en we kijken ernaar. En heel vaak doen we niets. Omdat we zo verbijsterd zijn, bijvoorbeeld. Of omdat we ons machteloos voelen tegenover het noodlot. En soms ook omdat we nu eenmaal andere dingen te doen hebben, die we net iets belangrijker vinden dan het leed van een ander. De vraag is natuurlijk of dat ons van onze verantwoordelijkheid ontslaat. Met dat dilemma worstelen de personages in Vele hemels boven de zevende . Zij zijn degenen die toeslaan, of die juist getackeld worden door het lot. Ze zijn elkaar zeer nabij, en tegelijkertijd staan ze mijlenver van elkaar af. Want hoewel ze met elkaar praten, de liefde bedrijven of ruziemaken, echt raken doen ze elkaar niet. Gevangen in hun eigen visie zien ze de ander niet echt. Beseffen ze niet altijd hoe hard het leven er bij de ander op inhakt.  Mijn God, wat een boek! Vanaf de eerste zin al indruk...