De Theetante

Hoe spreek je met de leesclub over de sfeer in een boek? Hoe kan je onder woorden brengen welke stemming het verhaal opriep of hoe het boek aanvoelde? Ga eens aan de slag met het beeldportret: een eenvoudig maar doeltreffend methodiekje. Verdeel de leesclub eerst in kleinere groepjes van 2 of 3 personen. Geef hen een blad papier en wat kleurpotloden, en natuurlijk een paar duidelijke opdrachten. Als eerste vraag: Wat als het boek een dier was, welk dier zou dat dan zijn (en waarom)? Het boek dat ik net uit heb zou ik omschrijven als een poedel. Een beetje pedant, en over het paard getild, maar tegelijk had het ook wel iets aandoenlijks. Het was beslist een aaibaar boek, al zaten er ook scherpe kantjes aan. Bij tijden was het zelfs grappig. Maar toch vooral een beetje teveel van het goede. De tweede uitdaging luidt: was als het boek een gerecht was? En waarom? Ik kies voor een chique cocktail met zo'n opschepperig olijfje erin. Zoet van smaak, maar met een pittige toe...

Vriendschap is als de liefde: onbesuisd. Onberedeneerd ook, want leg maar eens uit waarom het met de ene persoon wel goed klikt en met de andere niet. Doorgaans zijn daar amper objectieve criteria voor op te sommen. Ware vriendschap is een gevoel, een bevlieging of een mirakel, het is maar hoe je het bekijkt. Mijn vader placht vroeger al eens op te merken dat men de ware vrienden doorgaans slechts op één hand telt. Een boutade waar ik in mijn jeugdige overmoed uiteraard sterk tegenin ging. Ik was (en ben) immers een allemansvriend en heb een ruim netwerk aan kennissen. Ouder en wijzer geworden, weet ik nu dat hij gelijk had: de mensen waar het echt woordeloos mee klikt, en waarbij het niet erg is als er stiltes vallen zijn schaars. Er zijn niet veel vrienden waarbij je kwetsbaarheid niet uitmaakt en waar je –desnoods – met ongewassen haar op bezoek gaat. Die vrienden waarmee ik zelfs in een zwembad zou springen, zijn uniek, en dus moet je er zuinig op zijn! Over zo’n v...

De voorbije weken waren moeilijk. Slecht nieuws, afscheid en verdriet. Je weet dat het bij het leven hoort, en toch is het moeilijk om de juiste woorden te vinden voor degenen die het hardst getroffen zijn. Want hun verdriet wegnemen, kan ik niet; En misschien is dat ook niet de bedoeling. Op zulke momenten kan kunst troosten, is mijn overtuiging. Zelf heb ik op een moeilijke dag al eens uren in een museum gezeten, starend naar een schilderij dat me trof. Op een vreemde manier hielp het om in het reine te komen met wat er was gebeurd. Ook boeken kunnen helen. Dat beweerde ik toch deze week tegen verschillende mensen. Maar, bedacht ik later, welke boeken dan? Bij deze een klein en beperkend lijstje van boeken die in droevige tijden sprankeltjes hoop gaven. Omdat ze de woorden vonden om uit te drukken wat ik voelde. Omdat ze met een tedere blik naar de grote boze wereld keken. Of omdat ze ondanks alles een glimlach op mijn gezicht toverden. Bij deze serveer ik ze u, samen met een kop...

Goed luisteren is een kunst, een vaardigheid die niet veel mensen bezitten. Het is dan ook geen sinecure om een onbevangen toehoorder te zijn. Want een mens heeft nogal vaak de neiging goede raad te spuien, rake voorbeelden aan te dragen of pittige parallellen te trekken. En uiteraard is een spitsvondig tussenwerpseltje ook nooit weg. En zo draait tijdens het luisteren een intern motortje door, en als er een stilte valt, slaan we toe. Of de verteller daar werkelijk iets aan heeft, is nog maar de vraag. Want die wil vooral zijn verhaal kwijt, en als het even kan doorpeddelen op zijn eigen gedachtenstroom. En dat is beslist lastig als de gesprekspartner er steeds nieuwe gedachten tussengooit. Ja, we weten het in theorie, en toch kunnen we het niet laten… Want, beste mensen, goed luisteren, dat is een vak. Volledig aanwezig zijn bij de gedachten van de ander, dat lukt bijna niemand. Maar toch zijn er mensen die dat kunnen. Irvin Yalom is er zo eentje en in het boek Eendag...

Lezers bestaan in alle soorten en maten. Dikke pillers, kleine fijnproevers, ezelsorenmakers, vingeraflikkers en sensatiezoekers. Ja, leesland heeft een bont gezelschap aan kostgangers, en gelukkig maar. Anders zouden we snel zijn uitgepraat. De vraag die ik vandaag aan u voorleg is: welk type lezer bent u? Oftewel, wat is uw leesstijl? En, didactisch als we zijn, gaan we dat eens onderzoeken aan de hand van een handgetekende format: de leesster. Hier kunt u vlotjes op aanduiden wat u denkt over spanning, hoe belangrijk u een sprankelende taal vindt, of heldendom belangrijk is. En misschien bent u wel een inspiratiezoeker of een fantasie-liefhebber? We gaan eens kijken, dit is mijn sterretje: Sprankelende taal en inspiratie staan hoog op mijn verlanglijstje. Heldendom en spanning zijn niet nodig (ik verdraag nogal veel saaiheid) en fantasie is leuk maar ik hoef niet rond te lezen in een wereld vol gedrochten, elfen en ander bizars, dank u wel. De dochter denkt d...

Als een boek de gouden uil wint, dan zal dat wel niet voor niets zijn. Dat zagen we ook al bij Hertmans “Oorlog en Terpentijn” , en dus maakte ik deze zomer tijd voor de Orgelman. Opnieuw een prachtig geschreven boek, gebaseerd op ware gebeurtenissen. En hoewel ik aanvankelijk nog grommelde “dat een prijs voor fictie toch eigenlijk niet voor non-fictie kan worden uitgereikt”, begon ik het langzaam te begrijpen… Want dit is een verhaal van grote klasse. Over passie en doorzettingskracht, maar evengoed over diepe wanhoop en grote angst. Hoofdpersoon is Felix Nussbaum, een getalenteerd schilder van Joodse afkomst, die al in de jaren dertig in ballingschap raakt. Hij komt, net als andere Duitse grootheden, terecht in Oostende en later in Brussel. Naarmate de jaren verstrijken sluit het nazi-net zich steeds nauwer rond de schilder. En hij raakt er op het einde van de oorlog dodelijk in verstrikt. Verhalen over de tweede wereldoorlog zijn er in veelvoud, en natuurlijk kenne...

In vakantieparadijzen, aan de toog of tijdens een feestdis breng ik mijn blog al eens ter sprake. Pure reclame natuurlijk, hoewel er ook een nobeler streven achter schuilgaat. Want mensen blij maken met leestips, daar wordt ik zelf ook erg vrolijk van. En zo komt het dat ik af en toe wel eens iemand enthousiasmeer. Deze zomer zei een ondernemend type echter tegen mij: waarom heb je geen visitekaartjes? Lijkt me handig, dan kan je mensen meteen iets meegeven. En omdat ik dat beslist een goed plan vond, ging ik aan de slag. Tekenen, scannen, printen en voila, wat vindt u ervan...? Die hou ik dus paraat om nietsvermoedende boekenwormen mee te bestoken! En toen ik toch zo gehaaid bezig was, dacht ik: dan formuleer ik ook meteen een aanbod aan de mensheid. Wat u kunt terugvinden op een aparte pagina (glim, glim) Wat krijgt u in elk geval van mij de komende maanden? Elke week een leestip met leesvragen Twee keer per maand een uitgewerkte format (volgende week weer eentje) Een...

Wie Umberto Eco zegt, denkt: barok! Umberto is immers de meester van de dikke, doorwrochte pillen die enig doorzettingsvermogen vergen. Zo moet je bijvoorbeeld tegen wat bijzinnen bestand zijn, en  ellenlange erudiete opsommingen willen uitzitten.  Laat ons eerlijk zijn: onze Umberto laat zich al eens gaan in kennisdeling en daar moet je tegenkunnen.   Andere voorwaarden voor leesplezier zijn: een zekere historische belangstelling hebben, ironie en sarcasme kunnen waarderen en een brede interesse bezitten in complottheorieën allerhande. Scoort u een “ja” op al deze criteria? Dan zit u bij Eco altijd goed, wegens: meeslepend, erudiet en humoristisch. Maar, beste mensen, scoort zijn nieuwste telg “het nulnummer” even hoog op de bovenstaande Eco-meter?   Om met het makkelijkste te beginnen: dit is geen dikke pil, en evenmin een historisch avontuur (als mediëvist vind ik de jaren 90 nog niet echt de term historie waardig, waarvoor mijn excuses). ...