Doorgaan naar hoofdcontent

Aan het einde van ons Latijn?


Obelix wist het al: “Rare jongens, die Romeinen”. Profetische woorden, zo bleek. Want tegenwoordig hebben we een minister van onderwijs die dezelfde mening is toegedaan. “Hervormen, dat curriculum” roept hij enthousiast, “knippen in de uren klassieke talen!”

Nu weet tante ook wel dat een aardig mondje Latijn spreken je niet meteen verder helpt op de economische markt. En dat klassiek Grieks niet direct scoort in de sociale media. Grammatica studeren kost bovendien tijd en inspanning die niet voor iedereen is weggelegd. Zeker niet in drukke tijden met zoveel afwisseling.

Maar, wat een rijkdom! Wat een verhalen, wat een poëzie, om nog niet te spreken van de filosofie. Behoorlijk inspirerend als je je weg in het leven aan het zoeken bent. Maar met het inkrimpen van de uren dreigt juist die weelde weg te vallen.

Tante herinnert zich nog levendig wat een verademing het was om De Bello Gallico te kunnen lezen, na een lange, ietwat weerbarstige strijd met grammatica en vocabularium. Echt goed was ze er niet in, maar ze zal de uren niet vergeten dat ze meereisde met Odysseus, een vlammend betoog afstak met Cicero, vertoefde in de grot van Plato en dichtte met Sappho. Niet dat ze dat vandaag allemaal nog kan, maar het legde wel een belangrijke basis.

Oude kost, denkt u? Afgezaagd gedachtegoed, niet meer toepasbaar op het leven van vandaag? Driewerf AHOE! Want de mens blijft de mens en de verhalen van weleer zijn nog steeds inspirerend. Eén voorbeeldje: Margaret Atwood.


Atwood is één van tantes favoriete auteurs. Doorgaans schrijft ze hedendaagse, zelfs ietwat futuristische romans. Maar hier nam ze het verhaal van Odysseus als uitgangspunt. U weet wel, die kerel die het na een pittig conflictje in Troje vertikte om linea recta naar huis te gaan. Maar nog jaren bleef rondzwalpen tussen de Griekse eilanden. Eenogen ontmoette, sirenes tartte, erg gecharmeerd was van Nousikaä (de snoodaard). Ondertussen zat zijn vrouw Penelope braaf te wachten, gaat het verhaal, mindfull tapijten wevend en de minnaars stoicijns van zich afslaand.

Atwood draait het verhaal om, en laat Penelope aan het woord. Heus niet zo’n doetje als Homeros ons doet geloven. Iemand met een eigen mening. En die echt niet stond te springen toen haar man, verwilderd en met klittige baard ineens weer op de drempel stond. Knap hoe ze een klassiek verhaal een nieuwe draai geeft. En ondanks alles nauw bij de tekst blijft, maar bepaalde zinnen gewoon op een andere manier heeft geïnterpreteerd (tante heeft het gechekt!)

Kortom; klassieke verhalen hebben nog lang niet afgedaan. Tante hoopt dat haar theekopjes later toch de kans zullen krijgen om van deze rijkdom te proeven. Niet in vertaling, maar “in het echt”. Dat zijn volgens haar ook gelijke kansen! Of wat denkt u?

Reacties

  1. Wat mooi geschreven theetante, hoewel ik geen Grieks en Latijn ken wel bekend met Homerus in vertaling. Vond ik prachtig! Penelope van Atwood is één van mijn favorieten in de serie mythen van de Bezige Bij

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Natuurlijk is het ook prima om de klassiekers in vertaling te lezen, maar er moeten uiteraard mensen zijn om die vertalingen te maken!

      Verwijderen
  2. Jaaa, helemaal mee eens. Atwoods versie van Penelope's verhaal was één van mijn favorieten van vorig jaar en ik ben nu bezig met een bespreking van Madeline Millers schitterende hervertelling van het verhaal van Achilles. Lang leve de verhalen uit de klassieke oudheid

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik kijk al uit naar je bespreking, het klinkt alvast veelbelovend.

      Verwijderen
  3. Dat boek ga ik onthouden!
    Wat een interessante blog!
    Ik ben dol op boeken en vooral op geschiedenisboeken,
    maar ook deze blog sprak me als gymnasiast erg aan!
    De verhalen uit de klassieke oudheid alleen maar in vertaling lezen?
    Dat haalt de lol er wel een beetje vanaf..

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ben al even gaan piepen op jouw blog, ook erg leuk! En, inderdaad, een tekst lezen in de oorspronkelijke taal heeft toch altijd een streepje voor!

      Verwijderen
  4. Is die minister nou helemaal zot geworden? Als puber heb ik Grieks en Latijn vervloekt inderdaad, maar nu ben ik dankbaar voor die uren. Niet omdat het zo handig is om die talen te kennen, maar vanwege hun vormende waarde. Filosofie, natuurlijk, maar ook het urenlang ploeteren en analyseren om iets te doorgronden (een tekst in dit geval). Daar leer je een heleboel van!
    (En dat boek van Margaret Atwood staat bij deze op mijn leeslijstje.)

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik wist wel dat je het met me eens zou zijn!!! Vast ook een goede bronvan verhalen, die oudheid? (Mijn leraar verhalenvertellen raadde ons de Metamorfosen als studiemateriaal aan, zelf heb ik nog wel eens zin om in de Middeleeuwse exempla te duiken : komt die studie ook van pas!)

      Verwijderen

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

De aanslag – Harry Mulisch

Dit is een boek dat de meesten van ons ooit gelezen hebben, als verplichte kost op school. Ondergetekende in elk geval. Ik sleepte het verhuizing na verhuizing mee, zonder het ooit te herlezen. Maar vorige week, na een aantal lamentabele leeservaringen, nam ik het weer eens ter hand. En ik was er helemaal ondersteboven van. Hierbij dus vijf redenen waarom ook u het boek ook nog eens zou moeten herlezen. De taal! Wat een schitterend Nederlands sprankelt er van de bladzijden af. Zorgvuldig gekozen bewoordingen, soepele zinnen, rake beschrijvingen. Zonder populaire vuilbekkerij of gortigheid, maar evenmin gortdroog. Als ik zoiets lees denk ik: ja, het Nederlands is toch een mooie taal! Het trauma : want daar gaat dit boek uiteindelijk over. Hoe komt een mens een drama te boven? Door het te negeren, denkt de hoofdpersoon en daar komt hij een heel eind mee. Maar op verschillende momenten in zijn leven gebeurt er – overwachts – weer iets waardoor hij het drama toch onder ogen m...

De boeken van je leven - leesclubleuks

Zoals ik vorige week al vertelde, vroeg Judith me welke boeken mijn  leven hadden veranderd. Geen makkelijke vraag, omdat ik van mening ben dat elk boek je een beetje zou moeten veranderen, of toch anders zou moeten laten kijken. In die zin zou dus het opnoemen van de laatste vijf boeken uit mijn lectuurpakket al voldoende moeten zijn. Maar dan ben ik snel klaar natuurlijk en Judith verwacht vast een beetje meer inspanning van me. Dus, na rijp beraad, heb ik de vraag van Judith een beetje aangepast. En ben ik na gaan denken over welke boeken typerend waren voor een bepaalde fase in mijn leven. Wat las ik toen ik 10, 20 of 30 was? Wat zegt dat over mij? En welke voornemens heb ik voor het komende decennium? Voila, een nieuw leesclubideetje borrelde op: teken een levenslijn en noteer de boeken die je doen terugdenken aan weleer. En, beste mensen, zie hier het handgemaakte resultaat: Een beetje toelichting bij de keuzes die ik maakte (want die zijn ook bij deze formu...

Spaar de Spotvogel – Harper Lee

Er zijn zo van die echte klassiekers die een mens blijkbaar gelezen moet hebben, en die mij om één of andere redenen volledig ontgaan. Noem het blinde vlekken, gaten in mijn cultuur of gewoon totaal wereldvreemd, maar to kill a mockingbird stond niet op mijn radar. Er was enige massahysterie bij het verschijnen van de opvolger voor nodig om mij wakker te schudden: dit moest op mijn leeslijstje. En inderdaad, Spaar de spotvogel is een boek dat me bijzonder heeft aangegrepen en dat ik niet snel zal vergeten. Maar het etiket “meesterwerk” was wel nodig, want anders had ik het waarschijnlijk na een pagina of honderd opzij geschoven. Want in het eerste deel van dit boek gebeurt er niet zo gek veel. Drie kinderen spelen buiten, plagen een kluizenaar en vallen uit bomen. Ze lezen voor aan een lastige ouwe tante en vervelen zich te pletter op school. Geweldige schets van het leven in een klein Amerikaans stadje anno 1935, maar niet meteen Pullizer-materiaal. Dacht ik. Maa...