Doorgaan naar hoofdcontent

Moord en doodslag: een klassiek verhaal?

Het was de voorbije weken weer druk, want: kerstexamens! Wat in Nederland gewoon een proefwerkweek heet, wordt in Vlaanderen verheven tot heroïsche proporties. En dat zorgt uiteraard voor heel wat puberleed en gespannen zenuwen. Niet dat er gevochten werd op het scherp van de snee, maar er vielen harde woorden en nog net geen rake klappen.

Als moeder des huizes was ik de sergeant-majoor van dienst, en bemiddelde bij hoogoplopende conflicten over schermgebruik. Ik moest grenzen stellen, lijnen trekken, vermanend preken: iets wat moeders al eeuwen doen. Heel klassiek allemaal. Zit er dan geen vooruitgang in de mensheid? vroeg ik me vertwijfeld af.

Ken uw klassiekers is uiteraard altijd een goede leuze, maar die kwam deze week weer extra goed van pas. Huiselijk geweld te over in deze nieuwe bewerking van de Oresteia. Het leek dus wel gepaste lectuur in deze - in meerdere opzichten - donkere dagen.

Het huis met de namen

Colm Toibin maakte een heel vrije bewerking van de verhalencyclus rond Klytaimnesta, Elektra en Orestes. Voor wie het niet helemaal paraat heeft: even opfrissen:
  • Agamemnon is een van de koningen die naar Troje trekt. Maar de wind zit tegen, en dus kan de vloot niet vertrekken.
  • Om toch de wind in de zielen te krijgen fluisteren de goden hem een wel heel apart idee in: offer je dochter Iphigineia. 
  • Klytaimnestra, de vrouw van Agamemnon, en de moeder van Iphiginea reist af naar het legerkamp, met het vooruitzicht dat haar dochter gaat trouwen. Niets blijkt minder waar, de dochter wordt genadeloos opgeofferd.
  • De goden houden wél hun woord: de wind draait en het leger kan vertrekken.
  • Klytaimnestra neemt jaren later wraak door Agamemnon te vermoorden.
  • De twee andere kinderen van het koppel: Orestes en Elektra zijn helemaal in de war en vragen zich af of ze de moord op hun vader niet moeten wreken.
Dit is een hard boek. Een boek waarin men zonder verpinken schedels verbrijzelt, kelen opensnijdt en hele gezinnen uitmoordt. Laten we zeggen dat het contrast met de kerstsfeer nogal groot is. En weet u wat het is: ik wil dat allemaal niet weten. Blijkbaar. Even een uitstapje...

Para

Enkele weken geleden ging ik naar de voorstelling Para van Bruno Vandenbroucke. Een beklijvende monoloog over het nodeloze geweld van een groep Belgische paracommando's in Somalië. We spreken hier over zeer grote wreedheden ...denk ik althans, want tijdens de voorstelling gebeurde er iets vreemds. Toen het allemaal wel heel hardvochtig werd heb ik me blijkbaar volledig afgesloten van het verhaal. Ik zat erbij, ik keek ernaar, en plots stelde ik vast dat ik een heel deel gemist had en dat de acteur al aan zijn slotscène bezig was. Blijkbaar had ik mentaal de rolluiken neergelaten zodat het verhaal niet meer binnenkwam.

Lezen met tegenzin

Dat zelfde had ik ook een beetje met dit boek. Ik kon me maar niet inleven in de personages en raakte niet emotioneel betrokken. Ik las het met tegenzin en bedacht steeds weer uitvluchten om niet te moeten lezen. Er was altijd wel een ander taakje (zoals letten op studerende pubers). Niet dat het geen goed boek is, begrijp me niet verkeerd, maar wel omdat het zo wreed is dat je je afvraagt hoe mensen zulke drama's ooit te boven komen.En dan te bedenken dat dit een klassiek verhaal is dat vandaag de dag op verschillende plekken op aarde nog realiteit is.

Nee, dan zijn de conflicten rond de examens maar peulenschil. Kom, ik ga die pubers even een extra knuffel geven!

Reacties

  1. Als Toibin Agamemnon vervangen heeft door Menelaos heeft hij er inderdaad een wel heel erg vrije bewerking van gemaakt! Ook een beetje verwarrend voor wie het verhaal al kent.
    En ja, voor Griekse tragedies moet je wel in de stemming zijn. Het valt me pas de laatste jaren echt goed op hoe ongelooflijk wreed die wereld was.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ah, Anna, foutje! Dank om me erop te wijzen. Weer een teken dat ik dit boek niet heel erg aandachtig heb kunnen lezen. Gewoon dus omdat ik het zo ontzettend hard vond. Wel goed om dat te merken, dat ik dus gewoon zaken afblok. Doe ik vast in het gewone leven ook. Niet OK!

      Verwijderen
  2. Herkenbaar! Als het dan nog wreedheid is waar je een les uit kunt trekken.....maar ik denk dat we al te veel wreedheid om ons heen hebben.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Boeken lezen is natuurlijk een soort escapisme. En toch blijft het belangrijk om niet onze ogen te sluiten voor de wrede kanten van de mens (zo, een beetje moraal tijdens deze advent!)

      Verwijderen

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

De aanslag – Harry Mulisch

Dit is een boek dat de meesten van ons ooit gelezen hebben, als verplichte kost op school. Ondergetekende in elk geval. Ik sleepte het verhuizing na verhuizing mee, zonder het ooit te herlezen. Maar vorige week, na een aantal lamentabele leeservaringen, nam ik het weer eens ter hand. En ik was er helemaal ondersteboven van. Hierbij dus vijf redenen waarom ook u het boek ook nog eens zou moeten herlezen. De taal! Wat een schitterend Nederlands sprankelt er van de bladzijden af. Zorgvuldig gekozen bewoordingen, soepele zinnen, rake beschrijvingen. Zonder populaire vuilbekkerij of gortigheid, maar evenmin gortdroog. Als ik zoiets lees denk ik: ja, het Nederlands is toch een mooie taal! Het trauma : want daar gaat dit boek uiteindelijk over. Hoe komt een mens een drama te boven? Door het te negeren, denkt de hoofdpersoon en daar komt hij een heel eind mee. Maar op verschillende momenten in zijn leven gebeurt er – overwachts – weer iets waardoor hij het drama toch onder ogen m...

De boeken van je leven - leesclubleuks

Zoals ik vorige week al vertelde, vroeg Judith me welke boeken mijn  leven hadden veranderd. Geen makkelijke vraag, omdat ik van mening ben dat elk boek je een beetje zou moeten veranderen, of toch anders zou moeten laten kijken. In die zin zou dus het opnoemen van de laatste vijf boeken uit mijn lectuurpakket al voldoende moeten zijn. Maar dan ben ik snel klaar natuurlijk en Judith verwacht vast een beetje meer inspanning van me. Dus, na rijp beraad, heb ik de vraag van Judith een beetje aangepast. En ben ik na gaan denken over welke boeken typerend waren voor een bepaalde fase in mijn leven. Wat las ik toen ik 10, 20 of 30 was? Wat zegt dat over mij? En welke voornemens heb ik voor het komende decennium? Voila, een nieuw leesclubideetje borrelde op: teken een levenslijn en noteer de boeken die je doen terugdenken aan weleer. En, beste mensen, zie hier het handgemaakte resultaat: Een beetje toelichting bij de keuzes die ik maakte (want die zijn ook bij deze formu...

Vele hemels boven de zevende

Het leven bijt! Het deelt rake klappen uit, het grijpt ons bij de keel en vloert ons genadeloos. En wij, we staan erbij en we kijken ernaar. En heel vaak doen we niets. Omdat we zo verbijsterd zijn, bijvoorbeeld. Of omdat we ons machteloos voelen tegenover het noodlot. En soms ook omdat we nu eenmaal andere dingen te doen hebben, die we net iets belangrijker vinden dan het leed van een ander. De vraag is natuurlijk of dat ons van onze verantwoordelijkheid ontslaat. Met dat dilemma worstelen de personages in Vele hemels boven de zevende . Zij zijn degenen die toeslaan, of die juist getackeld worden door het lot. Ze zijn elkaar zeer nabij, en tegelijkertijd staan ze mijlenver van elkaar af. Want hoewel ze met elkaar praten, de liefde bedrijven of ruziemaken, echt raken doen ze elkaar niet. Gevangen in hun eigen visie zien ze de ander niet echt. Beseffen ze niet altijd hoe hard het leven er bij de ander op inhakt.  Mijn God, wat een boek! Vanaf de eerste zin al indruk...