Doorgaan naar hoofdcontent

Hoe nuttig is knutselen?

Tegenwoordig heb ik te veel hobbies. Er slingert altijd wel een brei- of haakwerkje rond. Ik heb mezelf boekbinden geleerd. En ik knip en plak vol overgave. Maar regelmatig vraag ik me daarbij af: waar is dat goed voor? Ben ik wel nuttig bezig? 

Sara Baume kent die vertwijfeling ook. Zo schrijft ze: "Ik ben bang dat datgene waar ik op een gegeven moment mee bezig ben niet de optimale besteding van die tijd is. Kan ik het beste gaan lezen, schrijven, modelleren of schilderen?". 

In deze tijden van optimale zelfontplooiing doen we immers niets voor niets. Het moet toch ergens toe leiden? Op een of andere manier moet je er toch een rijker en beter mens van worden? Iemand waar anderen naar opkijken? Dan ga je toch niet nutteloos een beetje zitten droedelen?

Een hoge lat is het. Want laten we wel wezen: ik ben geen ambachtsvrouw. Ik maak geen kunst. Ik rommel maar wat aan. Niemand die er iets aan heeft, toch? En dat is uiteindelijk best wel fijn. Zo'n eilandje nutteloosheid in een wereld die maar voortdurend moet produceren en presteren is een oase. Leve de verloren tijd. 

En zo transformeert het knutselen tot een ontsnappingsroute uit te veel moeten. Sara Baume schrijft daarover: "Flow is een vorm van vergeten. Ik vergeet het smalle knopje aan de zijkant van mijn telefoon". Door met mijn handen bezig te zijn, ontglip ik aan mijn eigen hoofd en ontwijk ik de druk van de likes en het applaus. Want rommelen, knippen en tekenen doe ik louter voor mezelf.  

Op een gekke manier wordt het dan toch weer nuttig om te knutselen. Paradoxaal genoeg vooral omdat het doelloos is. Omdat het niet gedeeld moet worden, of verkocht. Knutselen biedt gewoon ruimte om datgene wat in je leeft op een andere manier uit te drukken.

Het mooie boekje van Sara Baume staat bol van poëtische observaties over creativiteit. Het zijn lege bladzijden, met vaak slechts enkele rake zinnen. Niet samen te vatten, eigenlijk. Ze verbindt haar maakproces met het observeren van vogels, het leven in haar tuin en de werkplekken die in huis heeft gecreëerd, als knusse nestjes.

En uiteindelijk blijken de gipsen vogels die ze maakt een tastbare vorm van rouwen. Omdat ze in elk diertje een stukje van haar verdriet kwijt kon.

Zo nuttig is knutselen.



Reacties

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

De aanslag – Harry Mulisch

Dit is een boek dat de meesten van ons ooit gelezen hebben, als verplichte kost op school. Ondergetekende in elk geval. Ik sleepte het verhuizing na verhuizing mee, zonder het ooit te herlezen. Maar vorige week, na een aantal lamentabele leeservaringen, nam ik het weer eens ter hand. En ik was er helemaal ondersteboven van. Hierbij dus vijf redenen waarom ook u het boek ook nog eens zou moeten herlezen. De taal! Wat een schitterend Nederlands sprankelt er van de bladzijden af. Zorgvuldig gekozen bewoordingen, soepele zinnen, rake beschrijvingen. Zonder populaire vuilbekkerij of gortigheid, maar evenmin gortdroog. Als ik zoiets lees denk ik: ja, het Nederlands is toch een mooie taal! Het trauma : want daar gaat dit boek uiteindelijk over. Hoe komt een mens een drama te boven? Door het te negeren, denkt de hoofdpersoon en daar komt hij een heel eind mee. Maar op verschillende momenten in zijn leven gebeurt er – overwachts – weer iets waardoor hij het drama toch onder ogen m...

De boeken van je leven - leesclubleuks

Zoals ik vorige week al vertelde, vroeg Judith me welke boeken mijn  leven hadden veranderd. Geen makkelijke vraag, omdat ik van mening ben dat elk boek je een beetje zou moeten veranderen, of toch anders zou moeten laten kijken. In die zin zou dus het opnoemen van de laatste vijf boeken uit mijn lectuurpakket al voldoende moeten zijn. Maar dan ben ik snel klaar natuurlijk en Judith verwacht vast een beetje meer inspanning van me. Dus, na rijp beraad, heb ik de vraag van Judith een beetje aangepast. En ben ik na gaan denken over welke boeken typerend waren voor een bepaalde fase in mijn leven. Wat las ik toen ik 10, 20 of 30 was? Wat zegt dat over mij? En welke voornemens heb ik voor het komende decennium? Voila, een nieuw leesclubideetje borrelde op: teken een levenslijn en noteer de boeken die je doen terugdenken aan weleer. En, beste mensen, zie hier het handgemaakte resultaat: Een beetje toelichting bij de keuzes die ik maakte (want die zijn ook bij deze formu...

Vele hemels boven de zevende

Het leven bijt! Het deelt rake klappen uit, het grijpt ons bij de keel en vloert ons genadeloos. En wij, we staan erbij en we kijken ernaar. En heel vaak doen we niets. Omdat we zo verbijsterd zijn, bijvoorbeeld. Of omdat we ons machteloos voelen tegenover het noodlot. En soms ook omdat we nu eenmaal andere dingen te doen hebben, die we net iets belangrijker vinden dan het leed van een ander. De vraag is natuurlijk of dat ons van onze verantwoordelijkheid ontslaat. Met dat dilemma worstelen de personages in Vele hemels boven de zevende . Zij zijn degenen die toeslaan, of die juist getackeld worden door het lot. Ze zijn elkaar zeer nabij, en tegelijkertijd staan ze mijlenver van elkaar af. Want hoewel ze met elkaar praten, de liefde bedrijven of ruziemaken, echt raken doen ze elkaar niet. Gevangen in hun eigen visie zien ze de ander niet echt. Beseffen ze niet altijd hoe hard het leven er bij de ander op inhakt.  Mijn God, wat een boek! Vanaf de eerste zin al indruk...