Doorgaan naar hoofdcontent

Carmilla, of waar Bram de mosterd haalde

"Mijn moeder leest een lesbische vampierenroman", welke puber kan dat nu zeggen? De mijne kon dat met recht en reden beweren, want het was gewoon waar. En dat kwam zo.

Vorige week las ik namelijk Dracula van Bram Stoker, en kwam ik erachter dat Bram niet de allereerste was die een Vampier ten tonele voerde.  Sheridan Le Fanu, een Ierse schrijver van spookverhalen, was hem namelijk voor. In 1872 beschreef hij al een akelig bloedzuigend wezen, namelijk de mysterieuze Carmilla. Dat wilde ik natuurlijk graag meemaken en dus reisde ik al lezend af naar het verre Oostenrijk.

Een mysterieuze logée

Het verhaal speelt zich af, hoe kan het ook anders, in een oud, krakerig kasteel, ergens diep in duistere bossen verscholen. Daar woont Laura, een lieftallige deerne, die zich in alle eenzaamheid nogal te pletter verveelt. Groot is haar vreugde als zich, totaal onverwacht, een logée aandient in de vorm van de ravissante Carmilla. Het klikt meteen tussen de jongedames en ze borstelen eindeloos elkaars haar, ze lezen elkaar romans voor en knuffelen soms meer dan innig.

Maar ondanks alle gezelligheid, blijft Carmilla een mysterie. Want, waarom staat ze nooit voor één uur op? Waarom eet ze amper mee en slaat ze telkens het gebed over? Laura doet haar uiterste best om antwoorden te vinden, maar Carmilla zwijgt. Als er in de omgeving steeds meer meisjes overlijden, nadat ze gebeten zijn door een vreemd wezen, én een schilderij op het kasteel bijzondere overeenkomsten met Carmilla vertoont, wordt Laura bang. Haar nuchtere vader, die niets wil weten van occulte krachten, stelt haar gerust. Maar voor de zekerheid koopt Laura toch een amulet en doet ze 's nachts haar deur op slot. Het is maar de vraag of dat voldoende is, ....

Wat volgt is een duistere, spannende en o zo heerlijke griezeltocht, vol gekrijs en gezucht, bloedspatten, volle manen en wolvengehuil. Met op het einde ook nog een professionele vampierenjager én een pseudowetenschappelijke vermaning aan de lezers: hou altijd wat bollen knoflook bij de hand!

Vampierenkoorts in Engeland?

Vampierenverhalen behoren niet tot de Britse folklore, maar komen uit de Slavische en Hongaarse volkscultuur. Daar werd al in de Middeleeuwen verteld over vervloekte overledenen die 's nachts herrezen en zich voedden met bloed. Men kon hen verdrijven met knoflook, zilver of kruistekens, maar om echt zeker te zijn moest men een staak door hun hart drijven. En er zijn in Hongarije inderdaad lichamen teruggevonden die zo'n behandeling hebben ondergaan, een teken dat men echt geloofde dat deze wezens bestonden. 

Vanaf het begin van de negentiende-eeuw duiken er Vampierenverhalen op in de literatuur. Trendsettend was the Vampire, een verhaal van John Polidori. Leuk weetje: hij schreef dit verhaal toen hij samen met Lord Byron en Mary Shelley aan het meer van Genève vertoefde en ze elkaar 's avonds enge verhalen vertelden. Mary schreef tijdens die vakantie het visionaire Frankenstein, Byron bedacht een vampierenverhaal, maar had geen zin om het zelf op te schrijven. Polidori deed dat wel en gaf zijn Vampier Byroneske trekjes, als een knipoog naar de echte schepper van dit wezen. Vanaf dan zijn vampieren goedgeklede en uiterst gecultiveerde types, met een bleke teint en een duistere kant.  Polidori's verhaal werd meteen een groot succes, en decennia lang kon men in theaters terecht voor griezelige ensceneringen van dit bloeddorstige drama. 

Vampieren maakten dus met succes de oversteek naar de Britse Eilanden. Sheridan Le Fanu pikte het Vampierenthema op in 1872 met Carmilla, Bram Stoker maakte Dracula onsterfelijk in 1897. En de rest is zo ongeveer geschiedenis.

Ik blijf nog even verder lezen over bloedstollende wezens, geesten en spookverschijningen. Tot volgende week (als je durft!)

De Dood, Hein von Essen, 1926



Reacties

Populaire posts van deze blog

De aanslag – Harry Mulisch

Dit is een boek dat de meesten van ons ooit gelezen hebben, als verplichte kost op school. Ondergetekende in elk geval. Ik sleepte het verhuizing na verhuizing mee, zonder het ooit te herlezen. Maar vorige week, na een aantal lamentabele leeservaringen, nam ik het weer eens ter hand. En ik was er helemaal ondersteboven van. Hierbij dus vijf redenen waarom ook u het boek ook nog eens zou moeten herlezen. De taal! Wat een schitterend Nederlands sprankelt er van de bladzijden af. Zorgvuldig gekozen bewoordingen, soepele zinnen, rake beschrijvingen. Zonder populaire vuilbekkerij of gortigheid, maar evenmin gortdroog. Als ik zoiets lees denk ik: ja, het Nederlands is toch een mooie taal! Het trauma : want daar gaat dit boek uiteindelijk over. Hoe komt een mens een drama te boven? Door het te negeren, denkt de hoofdpersoon en daar komt hij een heel eind mee. Maar op verschillende momenten in zijn leven gebeurt er – overwachts – weer iets waardoor hij het drama toch onder ogen m...

De boeken van je leven - leesclubleuks

Zoals ik vorige week al vertelde, vroeg Judith me welke boeken mijn  leven hadden veranderd. Geen makkelijke vraag, omdat ik van mening ben dat elk boek je een beetje zou moeten veranderen, of toch anders zou moeten laten kijken. In die zin zou dus het opnoemen van de laatste vijf boeken uit mijn lectuurpakket al voldoende moeten zijn. Maar dan ben ik snel klaar natuurlijk en Judith verwacht vast een beetje meer inspanning van me. Dus, na rijp beraad, heb ik de vraag van Judith een beetje aangepast. En ben ik na gaan denken over welke boeken typerend waren voor een bepaalde fase in mijn leven. Wat las ik toen ik 10, 20 of 30 was? Wat zegt dat over mij? En welke voornemens heb ik voor het komende decennium? Voila, een nieuw leesclubideetje borrelde op: teken een levenslijn en noteer de boeken die je doen terugdenken aan weleer. En, beste mensen, zie hier het handgemaakte resultaat: Een beetje toelichting bij de keuzes die ik maakte (want die zijn ook bij deze formu...

Spookverhalen 1: het spook in de volksverhalen van weleer

Ledigheid is des duivels oorkussen en dus ben ik zo iemand die in de vakantie graag een "projectje" heeft. Een soort thema om even helemaal in onder te duiken. En wat lag er dezer dagen meer voor de hand dan me eens even uitgebreid te verdiepen in het betere spookverhaal? Wat hoe zit het eigenlijk met de dolende zielen in onze cultuur? Ik besloot op zoek te gaan naar verhalen over doodgewone spoken: erbarmelijke ongelukkigen die na hun dood op aarde blijven rondzweven. Ze hebben namelijk een belofte verbroken, ze moeten boeten of ze zijn gewoon de weg kwijt. Dit soort spoken komt in de beste families en doen vaak geen vlieg kwaad. Maar eng zijn ze wel en ze  fascineren ons al eeuwen.  Rebecca Als eerste opwarmer voor mijn spokenvakantie keek ik samen met man en dochter (en onze zwarte kat...) naar de nieuwe verfilming van Rebecca op Netflix. Een goed verhaal, mooie decors en prima kostuums: na een week hard werken hoeft dat voor mij niet meer te zijn. Ik begrijp dat het voor ...