Doorgaan naar hoofdcontent

Middlesex: of hoe een verstekeling een goede vriend werd


Er is een boek aangespoeld ten huize theetante. Dat kwam zo. Een collega ging verhuizen en besloot een kleinere boekenkast te nemen (wat een idéé, maar soit). Op zo'n moment telt natuurlijk elke centimeter, dat begrijpt u wel. Een dikke pil liep in de kijker en moest het veld ruimen. 
Mijn collega is uiteraard geen barbaar en gaf het boek een nieuwe kans. Ze bracht het mee naar kantoor, en liet het daar los met de mededeling: "neem mij mee". Dagen, wat zeg ik, weken bleef het daar eenzaam liggen. Tot ik medelijden kreeg met deze verstekeling en dacht: vooruit dan maar, ik heb nog wel wat centimeters boekenplank over. En daar bleef het boek enkele maanden dolgelukkig staan, tot ik het deze zomer tijd had om het ook echt te lezen.

 En dat was allerminst een straf, want dit boek kreeg niet voor niets de Pullizer prijs in 2003. Wat een fantastisch meeslepend familieverhaal was dit. Het was amper weg te leggen, maar goed dus dat ik vakantie had (en het te warm was om iets anders te doen)


Middlesex vertelt het levensverhaal van Cal/Callie, die eerst als meisje geboren werd en na veertien jaar toch een jongen bleek te zijn, of iets daartussen in. Een besef dat heel langzaam groeide, en een situatie die wortelde in een lang genetisch verleden.

Dat eigenwijze gen is de echte hoofdpersoon van het boek. We ontmoeten het een eerste keer in een klein Grieks dorpje, waar opvallend vaak meisjes in jongens veranderen. Na de eerste wereldoorlog reist het mee naar Amerika, waar de voorouders van Cal/Callie een nieuw leven hopen te beginnen. Het gen raakt er vermengd met andere verwante en vreemde genen, en houdt zich een hele tijd schuil, tot het dus eind jaren '60 in een dokterskabinet in New York zijn ware aard laat zien en het leven van de familie helemaal omgooit.

Ondertussen hebben we al hoofdstukken lang meegeleefd met de flamboyante voorouders van Cal, zoals zijn oma Desdemona die zijderupsen teelde, zijn grootvader Larry die in Boston een illegale kroeg openhield en zijn vader Milton die een fortuin verdiende met Hambugers. We zien ook de wereld veranderen, de tweede wereldoorlog breekt uit, de fifties brengen een nieuwe keuken en de zwarte gemeenschap roert zich. Er komen hippies langs, betogingen en nieuwe presidenten. Jongeren laten hun haar groeien, de rokken worden korter en de radio speelt altijd weer een nieuw nummer.

In die lange geschiedenis blijft de familie trots op haar Griekse roots. Ze houden vast aan hun taal, hun gewoontes en hun kerk, maar doen ook vaak water in de wijn.  En zo laat dit verhaal zien dat niet alleen onze genen eeuwenlang impact hebben op nieuwe generaties, maar dat ook de cultuur in families wordt doorgegeven.

Kortom een prachtig boek, dat je doet huilen en lachen. En dat je uiteindelijk ook doet nadenken over genderidentiteit,  al staat dat uiteindelijk veel minder centraal dan de titel doet vermoeden. Want dit is uiteindelijk vooral een hartverwarmende vertelling over vluchten en opnieuw beginnen, koesteren en loslaten, en steeds opnieuw positie innemen.

Ik was er weg van!
___________________________________

PS. Van Eugenides las ik eerder Huwelijk en dat vond ik ook al zo goed!

Reacties

Populaire posts van deze blog

De aanslag – Harry Mulisch

Dit is een boek dat de meesten van ons ooit gelezen hebben, als verplichte kost op school. Ondergetekende in elk geval. Ik sleepte het verhuizing na verhuizing mee, zonder het ooit te herlezen. Maar vorige week, na een aantal lamentabele leeservaringen, nam ik het weer eens ter hand. En ik was er helemaal ondersteboven van. Hierbij dus vijf redenen waarom ook u het boek ook nog eens zou moeten herlezen. De taal! Wat een schitterend Nederlands sprankelt er van de bladzijden af. Zorgvuldig gekozen bewoordingen, soepele zinnen, rake beschrijvingen. Zonder populaire vuilbekkerij of gortigheid, maar evenmin gortdroog. Als ik zoiets lees denk ik: ja, het Nederlands is toch een mooie taal! Het trauma : want daar gaat dit boek uiteindelijk over. Hoe komt een mens een drama te boven? Door het te negeren, denkt de hoofdpersoon en daar komt hij een heel eind mee. Maar op verschillende momenten in zijn leven gebeurt er – overwachts – weer iets waardoor hij het drama toch onder ogen m...

De boeken van je leven - leesclubleuks

Zoals ik vorige week al vertelde, vroeg Judith me welke boeken mijn  leven hadden veranderd. Geen makkelijke vraag, omdat ik van mening ben dat elk boek je een beetje zou moeten veranderen, of toch anders zou moeten laten kijken. In die zin zou dus het opnoemen van de laatste vijf boeken uit mijn lectuurpakket al voldoende moeten zijn. Maar dan ben ik snel klaar natuurlijk en Judith verwacht vast een beetje meer inspanning van me. Dus, na rijp beraad, heb ik de vraag van Judith een beetje aangepast. En ben ik na gaan denken over welke boeken typerend waren voor een bepaalde fase in mijn leven. Wat las ik toen ik 10, 20 of 30 was? Wat zegt dat over mij? En welke voornemens heb ik voor het komende decennium? Voila, een nieuw leesclubideetje borrelde op: teken een levenslijn en noteer de boeken die je doen terugdenken aan weleer. En, beste mensen, zie hier het handgemaakte resultaat: Een beetje toelichting bij de keuzes die ik maakte (want die zijn ook bij deze formu...

Vele hemels boven de zevende

Het leven bijt! Het deelt rake klappen uit, het grijpt ons bij de keel en vloert ons genadeloos. En wij, we staan erbij en we kijken ernaar. En heel vaak doen we niets. Omdat we zo verbijsterd zijn, bijvoorbeeld. Of omdat we ons machteloos voelen tegenover het noodlot. En soms ook omdat we nu eenmaal andere dingen te doen hebben, die we net iets belangrijker vinden dan het leed van een ander. De vraag is natuurlijk of dat ons van onze verantwoordelijkheid ontslaat. Met dat dilemma worstelen de personages in Vele hemels boven de zevende . Zij zijn degenen die toeslaan, of die juist getackeld worden door het lot. Ze zijn elkaar zeer nabij, en tegelijkertijd staan ze mijlenver van elkaar af. Want hoewel ze met elkaar praten, de liefde bedrijven of ruziemaken, echt raken doen ze elkaar niet. Gevangen in hun eigen visie zien ze de ander niet echt. Beseffen ze niet altijd hoe hard het leven er bij de ander op inhakt.  Mijn God, wat een boek! Vanaf de eerste zin al indruk...