Doorgaan naar hoofdcontent

José Saramago, De stad der blinden

Het gebeurt op een doordeweekse dag. Je staat voor een stoplicht en plots wordt alles wit. Automobilisten toeteren verontwaardigd als je uitstapt, op de tast. Gaandeweg zijn er nog mensen die door zo'n vreemde blindheid worden overvallen. De oogarts, de man die je naar huis bracht, de buren...raken allemaal besmet. Het lijkt wel een epidemie.

De overheid komt in actie en brengt alle blinden naar een sanatorium. Iedereen gaat mee, ook één ziende vrouw die haar echtgenoot niet in de steek wil laten. Wat zij de daarop volgende weken te zien krijgt, tart alle verbeelding. Het kleine laagje beschaving is snel verdwenen. De blinden laten zich gaan, op alle vlakken. Machtspelletjes, misbruik, afpersing en geweld zijn aan de orde van de dag. En er vallen doden.

Aangrijpend, verontrustend en hallucinant vond ik dit boek. Het confronteerde me genadeloos met het slechte in de mens. Als je moet vechten voor je dagelijks brood is er weinig ruimte voor beleefdheid. Als men je vrijheid ontneemt, neem je ook anderen te grazen.

Het werd zo erg dat ik bij tijden niet verder lezen kon en ik heb het boek dan ook een dag of drie ontweken. Ik las het toch uit, omdat ik wilde weten of er nog hoop was.

Die hoop komt van de literatuur. Verschillende personages houden zich staande door te schrijven of door voor te lezen. Verhalen helpen hen een sprankeltje menselijkheid te bewaren of terug te vinden.

En dan op het einde, die zin: "Waren we niet allen ziende blind?".

Reacties

  1. Op mijn leeskring waren er ook een paar die met moeite verder lazen... en ik voelde me bijna schuldig dat ik dit had uitgezocht. Maar ik vond het toch een fascinerend boek.

    BeantwoordenVerwijderen

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

De aanslag – Harry Mulisch

Dit is een boek dat de meesten van ons ooit gelezen hebben, als verplichte kost op school. Ondergetekende in elk geval. Ik sleepte het verhuizing na verhuizing mee, zonder het ooit te herlezen. Maar vorige week, na een aantal lamentabele leeservaringen, nam ik het weer eens ter hand. En ik was er helemaal ondersteboven van. Hierbij dus vijf redenen waarom ook u het boek ook nog eens zou moeten herlezen. De taal! Wat een schitterend Nederlands sprankelt er van de bladzijden af. Zorgvuldig gekozen bewoordingen, soepele zinnen, rake beschrijvingen. Zonder populaire vuilbekkerij of gortigheid, maar evenmin gortdroog. Als ik zoiets lees denk ik: ja, het Nederlands is toch een mooie taal! Het trauma : want daar gaat dit boek uiteindelijk over. Hoe komt een mens een drama te boven? Door het te negeren, denkt de hoofdpersoon en daar komt hij een heel eind mee. Maar op verschillende momenten in zijn leven gebeurt er – overwachts – weer iets waardoor hij het drama toch onder ogen m...

De boeken van je leven - leesclubleuks

Zoals ik vorige week al vertelde, vroeg Judith me welke boeken mijn  leven hadden veranderd. Geen makkelijke vraag, omdat ik van mening ben dat elk boek je een beetje zou moeten veranderen, of toch anders zou moeten laten kijken. In die zin zou dus het opnoemen van de laatste vijf boeken uit mijn lectuurpakket al voldoende moeten zijn. Maar dan ben ik snel klaar natuurlijk en Judith verwacht vast een beetje meer inspanning van me. Dus, na rijp beraad, heb ik de vraag van Judith een beetje aangepast. En ben ik na gaan denken over welke boeken typerend waren voor een bepaalde fase in mijn leven. Wat las ik toen ik 10, 20 of 30 was? Wat zegt dat over mij? En welke voornemens heb ik voor het komende decennium? Voila, een nieuw leesclubideetje borrelde op: teken een levenslijn en noteer de boeken die je doen terugdenken aan weleer. En, beste mensen, zie hier het handgemaakte resultaat: Een beetje toelichting bij de keuzes die ik maakte (want die zijn ook bij deze formu...

Vele hemels boven de zevende

Het leven bijt! Het deelt rake klappen uit, het grijpt ons bij de keel en vloert ons genadeloos. En wij, we staan erbij en we kijken ernaar. En heel vaak doen we niets. Omdat we zo verbijsterd zijn, bijvoorbeeld. Of omdat we ons machteloos voelen tegenover het noodlot. En soms ook omdat we nu eenmaal andere dingen te doen hebben, die we net iets belangrijker vinden dan het leed van een ander. De vraag is natuurlijk of dat ons van onze verantwoordelijkheid ontslaat. Met dat dilemma worstelen de personages in Vele hemels boven de zevende . Zij zijn degenen die toeslaan, of die juist getackeld worden door het lot. Ze zijn elkaar zeer nabij, en tegelijkertijd staan ze mijlenver van elkaar af. Want hoewel ze met elkaar praten, de liefde bedrijven of ruziemaken, echt raken doen ze elkaar niet. Gevangen in hun eigen visie zien ze de ander niet echt. Beseffen ze niet altijd hoe hard het leven er bij de ander op inhakt.  Mijn God, wat een boek! Vanaf de eerste zin al indruk...