Vuil vel - Marita De Sterck

Als je gebeten wordt door het boekenwormenvirus, dan ben je doorgaans levenslang de klos. Letters, woorden en zinnen zijn het enige medicijn dat de symptomen enigszins kan verzachten. Tijdelijk dan. Een uiterst gevaarlijk beestje dus, dat boekenvirus, het hapt onverwachts toe  en het laat je niet meer los.

Toch zijn er mensen die resistent blijken te zijn. Of die een wel heel sterk afweermechanisme hebben tegen dit virus, en dus immuun blijven voor de zucht tot lezen. Ongelofelijk maar waar.

Zo iemand is mijn dochter van bijna tien. Een lieve meid, creatief en vrolijk, maar absoluut geen lezer. Hoopvol is dat ze wel van voorlezen en verhalen houdt. En van Disney-series, vol pastelkleuren en met een flinke dosis glitter. Waarin prinsessen met parelende lachjes uiteindelijk altijd de prins van hun dromen krijgen. Waarin de slechterik gestraft wordt. En alles zo goed eindigt dat de helden lang en gelukkig zullen leven.

Groot, zéér groot was  mijn verbazing, toen vorige week de dochter met een boek betrapte. Een sprookjesboek, dat wel, maar eentje zonder rozengeur en maneschijn. Neen, de veertig Vlaamse sprookjes die Marita De Sterck uitkoos kennen geen pastelkleuren, ze zijn dikwijls bikkelhard. Vol vreselijke moeders die zonder verpinken zuigelingen om zeep helpen, bloeddorstige lieden die jongedames onthoofden en intens gemene broertjes die hun zusjes onder de zoden helpen. Het komt vaak helemaal niet goed, en van lang en gelukkig leven is amper sprake.

Dit zijn de sprookjes zoals ze werkelijk bedoeld zijn. Zonder de roze bril van Disney dus, en vol gevaar en griezeligheid. Sommige sprookjes klinken bekend in de oren, omdat ze sporen bevatten van Assepoester, Repelsteeltje of andere bekende verhalen. Er zitten ook een paar héél schuine moppen tussen. En heel veel mysterieuze sagen over onverklaarbare verschijnsele, parallelle werelden en spookkastelen.

De dochter vond het heerlijk,  niet alleen omdat het zo'n duistere, spannende en ongekende wereld was, maar ook - zo vertelde ze glunderend- omdat de taal zo mooi Vlaams was. Ze kon genieten van woorden als "seffens" en constructies als "gij waart", er kwamen dorpen langs die ze kende en uitdrukkingen die ze zelf ook wel eens gebruikt. En zo leek het of ze zomaar even bij een grootmoeder aan de Leuvense stoof had aangeschoven. Om daar dan urenlang te luisteren en te griezelen. Neen, ze liet Vuil vel niet meer los!


Het is dan ook een heel knap boek, waarin Marita de Sterck laat zien hoe geweldig sprookjes eigenlijk zijn. Jonas Thys maakte bij elk verhaal een sobere illustratie in de traditie van de houtsnedes. Deze combinatie van beeld en verhaal maken van dit boek een pareltje. Een echte aanrader dus voor wie houdt van oude verhalen, zonder glitter, maar met heel veel levenswijsheid.

En voor mijn dochter blijft dit het boek dat haar voor de allereerste keer liet proeven hoe geweldig lezen kan zijn. Hopelijk is haar leesresistentie nu voorgoed aangetast, ik zou het haar zo gunnen!