De Theetante

Er zijn zo van die echte klassiekers die een mens blijkbaar gelezen moet hebben, en die mij om één of andere redenen volledig ontgaan. Noem het blinde vlekken, gaten in mijn cultuur of gewoon totaal wereldvreemd, maar to kill a mockingbird stond niet op mijn radar. Er was enige massahysterie bij het verschijnen van de opvolger voor nodig om mij wakker te schudden: dit moest op mijn leeslijstje. En inderdaad, Spaar de spotvogel is een boek dat me bijzonder heeft aangegrepen en dat ik niet snel zal vergeten. Maar het etiket “meesterwerk” was wel nodig, want anders had ik het waarschijnlijk na een pagina of honderd opzij geschoven. Want in het eerste deel van dit boek gebeurt er niet zo gek veel. Drie kinderen spelen buiten, plagen een kluizenaar en vallen uit bomen. Ze lezen voor aan een lastige ouwe tante en vervelen zich te pletter op school. Geweldige schets van het leven in een klein Amerikaans stadje anno 1935, maar niet meteen Pullizer-materiaal. Dacht ik. Maa...

Dit is een boek dat de meesten van ons ooit gelezen hebben, als verplichte kost op school. Ondergetekende in elk geval. Ik sleepte het verhuizing na verhuizing mee, zonder het ooit te herlezen. Maar vorige week, na een aantal lamentabele leeservaringen, nam ik het weer eens ter hand. En ik was er helemaal ondersteboven van. Hierbij dus vijf redenen waarom ook u het boek ook nog eens zou moeten herlezen. De taal! Wat een schitterend Nederlands sprankelt er van de bladzijden af. Zorgvuldig gekozen bewoordingen, soepele zinnen, rake beschrijvingen. Zonder populaire vuilbekkerij of gortigheid, maar evenmin gortdroog. Als ik zoiets lees denk ik: ja, het Nederlands is toch een mooie taal! Het trauma : want daar gaat dit boek uiteindelijk over. Hoe komt een mens een drama te boven? Door het te negeren, denkt de hoofdpersoon en daar komt hij een heel eind mee. Maar op verschillende momenten in zijn leven gebeurt er – overwachts – weer iets waardoor hij het drama toch onder ogen m...

Ik schreef het al eerder: op de voorbije leesclubavond verraste ik vriend en vijand met een stellingenspel. Eenvoudig en doeltreffend, al zeggen we het zelf!  Basis waren natuurlijk vijf stellingen over het boek , een zelfgetekend “speelbord” met de keuzes “eens”, “oneens” en “weet niet”, en een aantal pionnetjes. Na elke stelling werd er gestemd en dat levert dan resultaten op als deze: Mét een slimmerik die zich op de drempel begeeft. Maar goed, daar gaat het natuurlijk niet om, want daarna volgt de discussie: waarom hebben we voor die positie gekozen? En, omdat we ruimdenkend zijn mag je van mening veranderen. Tijdens de discussie mag je het pionnetje nog verplaatsen naar een ander vakje. Op het einde maken we dan de balans op. Onze leesclubladies waren in elk geval enthousiast over deze aanpak. We hebben een hele avond gediscussieerd, misschien wel meer dan als we met gewone vragen zouden hebben gewerkt. Stellingen polariseren immers en roe...

Eén van onze leesclubleden verblijft een jaartje in Zuid-Afrika. Wij leven natuurlijk geweldig mee, en besloten dan ook collectief om een boek over dat verre land te lezen.  Het werd “ Begging to be black ” van Antjie Krog. Geen eenvoudige kost, want het relaas van een heuse existentiële crisis van een blanke vrouw na de apartheid. Filosofische bespiegelingen, antropologische observaties en flink wat vragen en twijfels zorgen ervoor dat je dit boek met volle aandacht lezen moet.  Leesclubvragen bedenken was dan ook geen sinecure. Daarom besloot ik geen vragen in de groep te gooien, maar wel stellingen. (over de methode vertel ik in een volgend bericht!) Stelling 1: Antjie is gebruikt door haar ANC- kameraden Het boek begint met een misdrijf. Zonder één moment te twijfelen helpt Antjie Krog haar kameraden ontsnappen. Later blijkt dat zij een moord hebben gepleegd. En het wapen op de stoep bij Antjie hebben verstopt. Omdat zij toch minder snel in de proble...