zaterdag 15 oktober 2016

En als de avond valt? Dan is er muziek!

Kazuo Ishiguro zegt u misschien weinig. Hij is de auteur van het prachtige The remains of the day. En daarmee weet u meteen dat we hier te maken hebben met Britse klasse, verstilling en prachtige personages. In zijn verhalenbundel Nocturnes is dat niet anders.

We reizen af naar Venetië, we verblijven in een buitenissig hotel in Hollywood en wandelen in de Schotse heuvels. Telkens ontmoeten we er mensen die op zoek zijn naar liefde, of er juist voor weglopen. Dat leidt tot hilarische situaties, bitterzoete momenten en heel veel mooie beelden. De kracht van muziek en de tragiek van de schemering vormen de rode draad in alle verhalen.

De personages zijn divers. Er zitten zwijgzame types tussen, woordwatervallen, muzikanten vol passie, diva's met streken en gehaaide zakenmannen. De zonsondergang doet hen mijmeren over het leven dat was en de toekomst die lonkt.

Meer verklappen is zonde. Maar neem het van mij aan: dit is grote klasse. Een rasverteller die je elegant bij de hand neemt, die je laat dromen én die je ook nog eens aan het denken zet.

Dit soort boeken kom je niet vaak tegen. Wees er dus zuinig op. Neem de tijd. Grinnik en pleng een traan. Want één ding is zeker: deze verhalen laten je niet onberoerd.

zondag 2 oktober 2016

José Saramago, De stad der blinden

Het gebeurt op een doordeweekse dag. Je staat voor een stoplicht en plots wordt alles wit. Automobilisten toeteren verontwaardigd als je uitstapt, op de tast. Gaandeweg zijn er nog mensen die door zo'n vreemde blindheid worden overvallen. De oogarts, de man die je naar huis bracht, de buren...raken allemaal besmet. Het lijkt wel een epidemie.

De overheid komt in actie en brengt alle blinden naar een sanatorium. Iedereen gaat mee, ook één ziende vrouw die haar echtgenoot niet in de steek wil laten. Wat zij de daarop volgende weken te zien krijgt, tart alle verbeelding. Het kleine laagje beschaving is snel verdwenen. De blinden laten zich gaan, op alle vlakken. Machtspelletjes, misbruik, afpersing en geweld zijn aan de orde van de dag. En er vallen doden.

Aangrijpend, verontrustend en hallucinant vond ik dit boek. Het confronteerde me genadeloos met het slechte in de mens. Als je moet vechten voor je dagelijks brood is er weinig ruimte voor beleefdheid. Als men je vrijheid ontneemt, neem je ook anderen te grazen.

Het werd zo erg dat ik bij tijden niet verder lezen kon en ik heb het boek dan ook een dag of drie ontweken. Ik las het toch uit, omdat ik wilde weten of er nog hoop was.

Die hoop komt van de literatuur. Verschillende personages houden zich staande door te schrijven of door voor te lezen. Verhalen helpen hen een sprankeltje menselijkheid te bewaren of terug te vinden.

En dan op het einde, die zin: "Waren we niet allen ziende blind?".