zondag 31 juli 2016

De leesclub leest: Siddhartha van Herman Hesse

In een sombere wereld is een beetje flower power nooit weg. Daarom lazen wij Siddhartha, zo ongeveer de bijbel van de hippiegeneratie. Of dit werk de actualiteitstoets doorstond? Moeiteloos! Want ook voor zoekende zielen van vandaag biedt dit verhaal een bron van inspiratie.

Siddhartha is immers zelf een rusteloze ziel, die zich afvraagt hoe hij zijn leven zin en balans kan geven. Zijn weg leidt langs ascetische bedelaars, inspirerende denkers, de liefde en de materiële welvaart. Rust vindt hij uiteindelijk bij de rivier. En bij de veerman, een geweldig personage dat de kunst verstaat om echt te luisteren, zonder oordeel, wens of sturing. Je niet verzetten tegen de stroom van gebeurtenissen en openstaan voor wat gebeurt: daar draait het om.

De leesclub was het eens: dit is een bijzonder boek, vol prachtige citaten die het verdienen herlezen te worden. Het verhaal van vallen en opstaan sprak ons bijzonder aan. Siddhartha is geen supermens die een foutloos parcours aflegt, maar iemand die zoekt, faalt en weer verder gaat. Hij ontdekt dat wijsheid geen kennis is, maar eerder een levenshouding, en dat was voor ons echt iets om verder over na te denken.We waren ook onder de indruk van zijn stellig verzet tegen een "leer". Wijsheid kan je niet doorgeven, maar moet ieder zelf weer ontdekken, is het motto. 

Wellicht klinkt dit allemaal wat zweverig, maar dat komt dan omdat ik het niet zo goed kan verwoorden als Hesse. Laat ik dus eindigen met een zin van hem:

"Zoeken betekent een doel hebben. Maar vinden wil zeggen: vrij zijn, openstaan, 
geen doel hebben"

PS. Deze editie heeft een voorwoord van Paulo Coelho, dat ook de moeite waard is om te lezen. Hij vertelt hoe dit boek hem levenskracht gaf toen hij als jongeman in de psychiatrie was opgenomen. Moedig en mooi!

maandag 25 juli 2016

Kate Summerscale, Het opzienbarende verhaal van Robert Coombes



Zijn kinderen in se slecht, en moeten zij worden opgevoed tot het goede? Of, zijn het nobele, onschuldige wilden, die juist door de omgeving worden verpest? Voer voor menig ideologische discussie, maar ook inzet van een rechtszaak. Want, hoe viel te verklaren dat de dertienjarige Robert Coombes zijn moeder vermoordde, en met ijzige precisie dit geheim tien dagen lang verborgen hield?

Het proces tegen Robert Coombes was één van de meest mediagenieke rechtbankdrama's uit de negentiende eeuw. De krantenlezers smulden ervan! Was Robert toerekeningsvatbaar? Kende hij wel het verschil tussen goed en kwaad? En wat was de invloed van de penny dreathfulls, de gewelddadige jongensboeken die hij las? In grote getale kwam het publiek opdagen om deze vragen beantwoord te zien.

Kate Summerscale ontrafelt het verleden op een bijna klinische wijze. Ze citeert uit de bronnen, en plaatst de feiten in een historisch verantwoorde context. Haar taal is droog en zakelijk, soms te. Ik miste wel een analyse, of een hedendaagse blik op het gebeuren. Maar de parallellen dringen zich hoe dan ook op en doen de lezer meer dan eens grijnzen van verbazing.

Kate volgde ook Roberts spoor nadat het vonnis was geveld en de kranten zich op nieuwe sensaties stortten. Hoe ging het verder met de jongen? Maakte hij nog iets van zijn leven? En zo ontdekte ze een verhaal dat bijna te mooi is om waar te zijn. Hoedje af dus voor Robert en voor de magistrale zoektocht van Summerscale.

(PS: en dan te weten dat ik dit boek bijna niet had gekocht, wegens een in mijn ogen veel te lelijke kaft. En ik word natuurlijk wel in het openbaar met boeken gespot! De echtgenoot vond dit argument dermate belachelijk, dat ik alle ijdelheid liet varen en dus met veel genoegen dit boek heb gelezen!)

donderdag 14 juli 2016

Günter Grass, Mijn eeuw

Men neme een eeuw. Honderd jaar vol breuklijnen en verschuivingen. Tien decennia vol kleine gebeurtenissen en wonderlijke uitvindingen. Dan scherpt men zijn pen, dopt deze in de inkt (sepia voor dat tikje patina) en schrijft voor elk jaar één verhaal.

Zo belandt de lezer voor een radiotoestel en draait aandachtig luisterend aan de knop. Flarden gesprekken zweven voorbij. We horen ongeruste moeders zuchten over hun kinderen (die zich ontpoppen tot nazi, punker of terrorist). Jonge meisjes proberen de charleston onder de knie te krijgen.  Oude heren blikken vol weemoed terug op hun heldendaden in de sport of op het slagveld. We beluisteren enthousiaste commentaren over de komst van de Zeppelin, de TV of en de stohoed, terwijl andere stemmen verbitterd terugblikken op de fouten die ze hebben gemaakt. Voor de fijnproevers spon de auteur af en toe een dun draadje tussen de verhalen. Een klein verbindingslijntje om te laten zien dat de mens nooit zoveel verandert.

Samen met Günter op reis door de turbulente twintigste eeuw. Een uiterst boeiende rit. Zij die de Duitse geschiedenis minder in de vingers hebben (ik beken), missen hier en daar een knipoog. En naar het einde toe neemt de heer Grass iets te vaak zelf het woord, wat jammer is. Maar verder een prachtig boek.

Leesvrienden, vertel mee eens, welk ander boek van Grass moet ik zeker eens lezen?

dinsdag 12 juli 2016

Tussendoor: zomerlijstje voor Bieke en Ann

Net voor de zomervakantie van start ging, vroegen Bieke en Ann mij om leestips. Dat kan gebeuren als je een boekenblog hebt, natuurlijk. Omdat beide dames elkaar goed kennen, en naar ik meen ook gedeelde interesses hebben, bedacht ik voor hen een gezamenlijk lijstje.

Vooraf nog even: kiezen is hartverscheurend. Want: het betekent onherroepelijk verliezen. Voor dit lijstje nam ik  mijn eigen boekencollectie als uitgangspunt. En dat levert dan de volgende tips op:

Philippe Claudel, Geuren: een prachtig boekje vol kleine verhaaltjes; telkens is een geur het uitgangspunt. Niet alleen kaneel en sinaasappel passeren de revue, ook de geur van haarlak, mist en zelfs tweetakt blijken prachtige verhalen met zich mee te dragen; A la recherche du temps perdu, maar dan in een poëtisch, hedendaags jasje. Om met kleine beetjes van te smullen!

Irvin Yalom, Eendagsvlinders. Bieke en Ann zijn fantastische luisteraars! Zij weten dat een inspirerend gesprek begint met oprechte aandacht en goede vragen. Yalom weet dat ook. In dit boekje vertelt hij over tien cases uit de psychotherapie. Hij laat ons over zijn schouder meekijken en ervaren hoe hij met zijn cliënten omgaat. Sommige verhalen zijn tragisch want gaan over ziekte en dood, andere hebben dan weer een humoristische of melancholische toets.  Inspirerend.

Tom Lanoye, Sprakeloos. Dit boek las ik heel lang geleden, nog voor er van de theetante sprake was. Het blijft één van mijn absolute favorieten. Een fantastische mix tussen humor en tragiek. Met heel wat Sint-Niklase couleur lokale. Hartverscheurend en relativerend tegelijk. Zoals het leven zelf (maar dan gevat in een prachtige taal)

Pascal Mercier, Nachttrein naar Lissabon. Wat als je er van de ene op de andere dag de brui aan geeft? Op de trein stapt naar een onbekend oord, met het vaste voornemen eens écht goed na te denken over wat je leven zinvol maakt? Een boek vol schitterende gedachten en inspirerende quotes. Ik nam mezelf voor het om de vijf jaar te herlezen. En ik zie nu dat het over twee jaar alweer zover is!

David Grossman, Vrouw op de vlucht voor een bericht: Een moeder maakt een lange voettocht door Israël. Onderweg denkt ze na over hoe haar leven is gelopen. Herinneringen aan oude vrienden, fijne momenten en klein geluk overvallen haar. Inspirerende ontmoetingen voegen nieuwe betekenissen aan haar geschiedenis toe. Loopt deze vrouw weg van de realiteit, of maakt ze een omweg naar een gebied waar ze niet wil zijn? Blijkbaar schreef ik geen recensie over dit prachtige boek, misschien toch nog eens doen?

Zo, Bieke, Ann en andere leesvrienden! Een klein maar fijn lijstje. Beschikbaar voor uitleen, voor- en nabespreking mogelijk bij een kop thee in de tuin. Van harte welkom deze zomer!


zondag 10 juli 2016

Aminatta Forna, Het huis met de schaduw

Covers van boeken kunnen zo misleidend zijn. Want denk je bijvoorbeeld van deze. Ik geef je even tijd om na te denken ....

Wat dit beeld bij mij oproept is het volgende: een Britse dame met klasse en een voorliefde voor Earl Grey, koopt een idyllisch vakantiehuisje in de Provence. Ze ontmoet pittoreske dorpsbewoners en na enige komische verwikkelingen sluit het verhaal af met een teaparty en wie weet zelfs een nieuwe liefde.

Kortom beste mensen: not my cup of tea! Waarom ik dit boek dan toch gelezen heb? Omdat ik Aminatta Forna ondertussen ken en weet dat wat zij schrijft bijzonder lezenswaardig is.

Dit boek gaat inderdaad over een Britse die een vakantiehuis koopt. Niet in de Provence maar in Kroatië. De dorpsbewoners zijn knorrig en pas na een hele tijd blijkt waarom. Forna schrijft met grote aandacht over de burgeroorlog uit de jaren negentig. Over hoe snel het kan ontsporen, en hoe mensen die een leven lang buren waren elkaar genadeloos afmaken. Hoe kan je daarna verder leven met elkaar? Is er plaats voor vergeving? Of overheerst de verdoving en het ongeloof?

Een bikkelhard boek over een stuk Europese geschiedenis dat we al bijna vergeten waren. Een verhaal om klein en stil van te worden.

zondag 3 juli 2016

Claudel: De boom in het land van de Toraja

Als je krant het nieuwe boek van Claudel "oeverloos gebabbel" noemt, dan komt dat hard aan. Want het neersabelen van helden doet altijd pijn en noopt een mens tot actie! Dus fietste ik door de regen naar de boekhandel, zette een kop thee en ...genoot met volle teugen.

Dit is een boek over ouder worden, over de dood en over loslaten. Claudel mijmert hierover aan de hand van sterke beelden en intense momenten. Hij observeert en associeert. Die overpeinzingen rijgt hij aan elkaar met een klein verhaal over de dood van een vriend en een nieuwe liefde. Het contrast tussen afscheid en ontmoeting is vlijmscherp en tegelijk ontroerend zacht.

Het lezen van dit boek is alsof je met een vriend op een zomeravond naar de krekels luistert. Hij vertelt je met zachte stem over zijn zoektocht. En dan zwijgen jullie en kijken naar de sterren.

Oeverloos gebabbel? Och ja, zoals het ruisen van de oeverloze zee.