vrijdag 28 augustus 2015

Het beeldportret #leesclubleuks

Hoe spreek je met de leesclub over de sfeer in een boek? Hoe kan je onder woorden brengen welke stemming het verhaal opriep of hoe het boek aanvoelde? Ga eens aan de slag met het beeldportret: een eenvoudig maar doeltreffend methodiekje.

Verdeel de leesclub eerst in kleinere groepjes van 2 of 3 personen. Geef hen een blad papier en wat kleurpotloden, en natuurlijk een paar duidelijke opdrachten.

Als eerste vraag: Wat als het boek een dier was, welk dier zou dat dan zijn (en waarom)?

Het boek dat ik net uit heb zou ik omschrijven als een poedel. Een beetje pedant, en over het paard getild, maar tegelijk had het ook wel iets aandoenlijks. Het was beslist een aaibaar boek, al zaten er ook scherpe kantjes aan. Bij tijden was het zelfs grappig. Maar toch vooral een beetje teveel van het goede.

De tweede uitdaging luidt: was als het boek een gerecht was? En waarom?

Ik kies voor een chique cocktail met zo'n opschepperig olijfje erin. Zoet van smaak, maar met een pittige toets. Het wordt geserveerd in zo'n heel speciaal glas, dat op recepties ook een beetje als een pantser werkt, want het nodigt niet meteen uit tot vrolijk gehos en gezelligheid. Ik zou zelf in elk geval niet snel een gesprek beginnen met iemand met zo'n cocktail. Maar ja,  ik zou het zelf ook nooit  bestellen.

En dan de derde - en moeilijkste vraag: wat als het boek een kunstwerk was?

In dit geval denk ik spontaan aan een overbelichte foto. Zo eentje die niets verdoezelt en geen enkel puistje aan het oog onttrekt. Genadeloos eerlijk en zelfs wat onbarmhartig. Maar wel haarscherp.  Het laat je kritisch kijken naar een wereld die zichzelf verschuilt onder glitter en glamour, en laat feilloos zien dat chique dames ook wel eens een ladder in hun kous hebben, bijvoorbeeld. Ontluisterend dus en daar door des te interessanter.

Laat elk groepje hier ongeveer een kwartiertje aan werken en presenteer dan de beeldportretten aan elkaar: de dieren eerst, dan de gerechten en tenslotte de kunstwerken. Ga op zoek naar overeenkomsten en verschillen. En sluit af met de vraag of deze beeldportretten je anders naar het boek hebben laten kijken.

Dat ik het boek niet zo erg graag heb gelezen, had u vast allang door. Maar de laatste oefening, die met het kunstwerk, heeft mijn mening toch een beetje doen verschuiven. Deze genadeloze manier van schrijven, opschepperig en niets verhullend mag me dan niet liggen, het is wel een specifieke vorm om een bepaalde boodschap te brengen. Haarscherp bovendien. En daar kan ik nu achteraf net iets meer bewondering voor opbrengen.




Deze methodiek komt uit de toolkit cultuureducatie en is terug te vinden op hun poster "missie en visie". De afgelopen weken heb ik drie educatieve teams met deze poster aan de slag laten gaan. En hoewel de mensen soms even een duwtje nodig hadden om met het beeldportret te beginnen (wegens uitroepen als: ik kan niet tekenen) toch zeiden ze nadien dat het heel verhelderend was geweest en dat het hen echt op een andere manier naar hun organisatie had laten kijken.

Dus ik zou zeggen: probeer het eens uit!

En voor de nieuwsgierige aagjes onder jullie, het boek in kwestie was De Republiek van Joost De Vries. Wellicht volgt er binnenkort nog een recensie, daar ben ik nog niet helemaal uit...

maandag 24 augustus 2015

Wat behouden blijft – Wallace Stegner



Vriendschap is als de liefde: onbesuisd. Onberedeneerd ook, want leg maar eens uit waarom het met de ene persoon wel goed klikt en met de andere niet. Doorgaans zijn daar amper objectieve criteria voor op te sommen. Ware vriendschap is een gevoel, een bevlieging of een mirakel, het is maar hoe je het bekijkt.

Mijn vader placht vroeger al eens op te merken dat men de ware vrienden doorgaans slechts op één hand telt. Een boutade waar ik in mijn jeugdige overmoed uiteraard sterk tegenin ging. Ik was (en ben) immers een allemansvriend en heb een ruim netwerk aan kennissen. Ouder en wijzer geworden, weet ik nu dat hij gelijk had: de mensen waar het echt woordeloos mee klikt, en waarbij het niet erg is als er stiltes vallen zijn schaars. Er zijn niet veel vrienden waarbij je kwetsbaarheid niet uitmaakt en waar je –desnoods – met ongewassen haar op bezoek gaat. Die vrienden waarmee ik zelfs in een zwembad zou springen, zijn uniek, en dus moet je er zuinig op zijn!

Over zo’n vriendschap gaat dit boek. Twee echtparen ontmoeten elkaar in de jaren dertig op de universitaire campus. Ze lijken elkaars tegenpolen. Larry en Sally zijn straatarm, hebben geen familie en barsten van het intellectueel talent. Sid en Charity daarentegen hebben een ruim netwerk, veel kinderen, niet zo’n succesvolle carrière en barsten vooral van het geld. Na een eerste kennismaking op een feestje is het raak: deze vier mensen zitten op één golflengte en kunnen elkaar moeiteloos begrijpen. Wat volgt is dan ook een pracht van een vriendschap die meer dan 40 jaar duurt.

Niet dat het parcours zonder hindernissen verloopt; want ja, er is wel eens sprake van irritaties, van jaloezie en van wrijving. Laat ons eerlijk zijn: Charity heeft een groot hart, maar is ook erg bazig. En ook de financiële ongelijkheid tussen de twee stellen zorgt al eens voor wat moeilijkheden. Toch laat het viertal elkaar niet los, zelfs niet als er echt iets ergs gebeurt.

Hun ontmoetingen vinden meestal plaats in een vakantiehuis midden in de dichte wouden van Canada. Daar begint het boek ook mee, en meteen zit je er middenin: een pracht van een natuurbeschrijving, vol sfeer en vol gevoel. Ware klasse. En ook verderop in het boek blijkt dat Stegner de natuur zorgvuldig observeert en in rake woorden omzet: je voelt de kilte van de mist, de bruisende frisheid van een waterval, de angst tijdens een onweer. Grote klasse!

En verder gaat het boek ook over schrijven, over liefde en over ouder worden. Wijze woorden over de kracht van vriendschap en de veranderende wereld. En op het einde word je helemaal stil…
Kortom: een boek dat terecht herontdekt is, en dat u zeker moet lezen als u de setting van Stoner prettig vond, als u goede vrienden heeft, als u een natuurfan bent, of gewoon als u eens een heel mooi en meeslepend verhaal wil lezen: doén!

LEESCLUBVRAGEN


  • Wie zijn jouw beste vrienden en waarom zou dat zo zijn?
  • Charity houdt wel heel erg van lijstjes: hoe gestructureerd ben jij?
  • Hoe moeilijk is het om jaloezie te vermijden in een dergelijke vriendschap?
  • Charity en haar zus Comfort hebben wel héél aparte namen. Weet jij waarom je jouw naam hebt gekregen?
  • Ben jij het type dat steeds op dezelfde plaats op vakantie gaat? Waarom wel/niet?
  • Hoe belangrijk is het om iets terug te betalen aan een vriend? Hoe belangrijk is het dat er evenwicht is in een vriendschap?
  • Ben jij een wandelaar? En wat zoek je in de natuur?

donderdag 20 augustus 2015

Boeken vol troost #lijstje

De voorbije weken waren moeilijk. Slecht nieuws, afscheid en verdriet. Je weet dat het bij het leven hoort, en toch is het moeilijk om de juiste woorden te vinden voor degenen die het hardst getroffen zijn. Want hun verdriet wegnemen, kan ik niet; En misschien is dat ook niet de bedoeling.

Op zulke momenten kan kunst troosten, is mijn overtuiging. Zelf heb ik op een moeilijke dag al eens uren in een museum gezeten, starend naar een schilderij dat me trof. Op een vreemde manier hielp het om in het reine te komen met wat er was gebeurd. Ook boeken kunnen helen. Dat beweerde ik toch deze week tegen verschillende mensen. Maar, bedacht ik later, welke boeken dan?

Bij deze een klein en beperkend lijstje van boeken die in droevige tijden sprankeltjes hoop gaven. Omdat ze de woorden vonden om uit te drukken wat ik voelde. Omdat ze met een tedere blik naar de grote boze wereld keken. Of omdat ze ondanks alles een glimlach op mijn gezicht toverden. Bij deze serveer ik ze u, samen met een kop hartverwarmende  gemberthee.




En, uit welke boeken putte u ooit troost?

maandag 17 augustus 2015

Eendagsvlinders - I. Yalom



Goed luisteren is een kunst, een vaardigheid die niet veel mensen bezitten. Het is dan ook geen sinecure om een onbevangen toehoorder te zijn. Want een mens heeft nogal vaak de neiging goede raad te spuien, rake voorbeelden aan te dragen of pittige parallellen te trekken. En uiteraard is een spitsvondig tussenwerpseltje ook nooit weg. En zo draait tijdens het luisteren een intern motortje door, en als er een stilte valt, slaan we toe.

Of de verteller daar werkelijk iets aan heeft, is nog maar de vraag. Want die wil vooral zijn verhaal kwijt, en als het even kan doorpeddelen op zijn eigen gedachtenstroom. En dat is beslist lastig als de gesprekspartner er steeds nieuwe gedachten tussengooit. Ja, we weten het in theorie, en toch kunnen we het niet laten…

Want, beste mensen, goed luisteren, dat is een vak. Volledig aanwezig zijn bij de gedachten van de ander, dat lukt bijna niemand. Maar toch zijn er mensen die dat kunnen. Irvin Yalom is er zo eentje en in het boek Eendagsvlinders mogen we over zijn schouder meekijken. Fascinerend!

In dit boek laat hij ons kennismaken met tien patiënten, hoewel hij hen zelf niet zo benoemt. Verwacht geen zware psychoses, schizofrenie of andere moeilijkheden. Zijn gesprekspartners zijn mensen zoals u en ik, die even het Noorden zijn kwijtgeraakt. Ze hebben bijvoorbeeld te horen gekregen dat ze ongeneeslijk ziek zijn, een naaste van hen is gestorven of vervelende herinneringen uit het verleden blijven hen kwellen. Ook een aantal schrijvers met een writers block komen bij Yalom op bezoek.

In feite worstelen ze allemaal met hun eigen sterfelijkheid, met het gegeven dat ze slechts eendagsvlinders zijn. En bij Yalom vinden ze een luisterend oor. Wij kijken ondertussen mee in zijn brein. Wanneer stelt hij een vraag, en welke vraag is gepast op dat bepaalde moment? Zal hij informatie geven, of is een volledige aanwezigheid voldoende, vraagt hij zich af. 

Wat vooral mooi is aan zijn aanpak is dat hij gelooft in een holistische aanpak. Voor hem zijn mensen altijd meer dan een diagnose of een symptoom. Hij wil het hele plaatsje bekijken en via een socratische methode mensen zelf het antwoord laten vinden op hun vragen. Soms lukt dat tijdens een sessie al, maar er zijn ook gevallen bij waar pas jaren later blijkt welke impact zijn aandachtige luisteren heeft gehad.

Eendagsvlinders is een mooi en wijs boek. Met doorvoelde levenslessen die niet op een belerende, maar juist op een heel organische manier tot stand komen. Een fijne leeservaring over wat het is om mens te zijn, over kwetsbaarheid en uiteindelijk ook over het belang van verhalen.

Geen klassiek boek voor een leesclub, maar wel eentje waarover nog lang na te praten en te filosoferen valt. En dan wel goed naar elkaar luisteren hè?

LEESCLUBVRAGEN

  • Welk verhaal heeft je het meest geraakt (en wat zegt dat over jou)?
  • Wat staat symbool voor jouw jeugd?
  • Hoe moeilijk is het om oprecht en meelevend te luisteren?
  • “Je bent minder bang voor de dood als je ten volle hebt geleefd” Wat is dat dan, ten volle leven?
  • “je eigen kwetsbaarheid loslaten geeft rust” (oftewel: niet alles zien als een aanval op jezelf) op welke situaties is dat voor jou van toepassing?
  • Hoe moeilijk vind jij de gedachte dat je (maar) een eendagsvlieg bent?
  • “Als we het waarom van ons leven kennen, kunnen we overweg met elk hoe”
  • Beschrijf een doorsnee etmaal, wat zegt dat over jou?
Van Yalom las ik ook (met heel veel plezier) Het raadsel Spinoza

vrijdag 14 augustus 2015

Welke leesster ben jij? #leesclubleuks





Lezers bestaan in alle soorten en maten. Dikke pillers, kleine fijnproevers, ezelsorenmakers, vingeraflikkers en sensatiezoekers. Ja, leesland heeft een bont gezelschap aan kostgangers, en gelukkig maar. Anders zouden we snel zijn uitgepraat.

De vraag die ik vandaag aan u voorleg is: welk type lezer bent u? Oftewel, wat is uw leesstijl?

En, didactisch als we zijn, gaan we dat eens onderzoeken aan de hand van een handgetekende format: de leesster. Hier kunt u vlotjes op aanduiden wat u denkt over spanning, hoe belangrijk u een sprankelende taal vindt, of heldendom belangrijk is. En misschien bent u wel een inspiratiezoeker of een fantasie-liefhebber? We gaan eens kijken, dit is mijn sterretje:





Sprankelende taal en inspiratie staan hoog op mijn verlanglijstje. Heldendom en spanning zijn niet nodig (ik verdraag nogal veel saaiheid) en fantasie is leuk maar ik hoef niet rond te lezen in een wereld vol gedrochten, elfen en ander bizars, dank u wel. De dochter denkt daar duidelijk anders over:



Haar roze ster is uiteraard vol fantasie. Taal is niet belangrijk merk ik, maar ze wil ook wel wat ideeën opdoen. De zoon daarentegen is meer van de spanning en de helden:



En de echtgenoot? Die tekende ook heel braaf een sterretje, en kijk eens:



Nou, hoe mooi kan je op één lijn zitten?! En het is dus helemaal niet toevallig dat we dezelfde boeken leuk vinden, want we hebben duidelijk dezelfde criteria!

Benieuwd welke leessterren zich in uw omgeving bevinden?  En hoe verschillend de leden van uw leesclub zijn? Ga gerust aan de slag met dit blanco-exemplaar. En als u hem op twitter of instagram deelt met #leesster dan kunnen anderen ook meegenieten!




maandag 10 augustus 2015

Orgelman - Marc Schaevers



Als een boek de gouden uil wint, dan zal dat wel niet voor niets zijn. Dat zagen we ook al bij Hertmans “Oorlog en Terpentijn”, en dus maakte ik deze zomer tijd voor de Orgelman. Opnieuw een prachtig geschreven boek, gebaseerd op ware gebeurtenissen. En hoewel ik aanvankelijk nog grommelde “dat een prijs voor fictie toch eigenlijk niet voor non-fictie kan worden uitgereikt”, begon ik het langzaam te begrijpen…

Want dit is een verhaal van grote klasse. Over passie en doorzettingskracht, maar evengoed over diepe wanhoop en grote angst. Hoofdpersoon is Felix Nussbaum, een getalenteerd schilder van Joodse afkomst, die al in de jaren dertig in ballingschap raakt. Hij komt, net als andere Duitse grootheden, terecht in Oostende en later in Brussel. Naarmate de jaren verstrijken sluit het nazi-net zich steeds nauwer rond de schilder. En hij raakt er op het einde van de oorlog dodelijk in verstrikt.

Verhalen over de tweede wereldoorlog zijn er in veelvoud, en natuurlijk kennen we de grote lijnen. Dit verhaal is bijzonder omdat het vertelt over hoe het is om opgejaagd te zijn. En hoe een kunstenaar tijdens die dreiging kracht put uit zijn ware passie. Hij verwerkt zijn angst in zijn werk, maar evengoed zijn hoop, en de levenslust die over is gebleven. Mark Schaevers bespreekt en analyseert dat allemaal op zorgvuldige wijze en zonder kunsthistorisch jargon. Voeg daar nog een historische speurtocht aan toe naar snippers en fragmenten uit het leven van Nussbaum, en je krijgt een aangrijpend relaas, dat nog lang onder je vel kruipt.

Want natuurlijk is dit werk ook actueel. Wij hebben vanuit onze luie leesstoel makkelijk spreken over vluchtelingen. Het lijkt ook allemaal zo abstract. Dit verhaal drukt ons echter met de neus op de feiten: mensen willen leven! Orgelman gaat over de oprechte wil om te bestaan, gezien en gerespecteerd te worden. Een situatie die een mens binnenstebuiten keert, en kan verteren. Ook voor Nussbaum was het een hel, maar zijn kunst vormde een uitlaatklep die vorm gaf aan zijn verwarde gevoelens en ervoor zorgde dat hij ondanks alles bleef reflecteren op zijn situatie.

Daarnaast vertelt dit boek veel over het belang van kunst in de maatschappij, over de drang van dictatoriale regimes om kunst te vernietigen en een nieuwe esthetiek te scheppen. De rol van de  nazi kunstenaar Arno Breker bijvoorbeeld is op zijn minst wrang te noemen. Als Hitlers “hofkunstenaar” surfte hij maar al te graag mee op de hoogconjunctuur, om later aan te geven dat hij alleen maar een kunstenaar was en geen politieke bedoelingen had. Alsof je het één van het ander kan scheiden.

Maar wat dit boek vooral ontluisterend maakt, is dat het ons confronteert met de ijzig goed georganiseerde administratieve molen van de vernietiging. We volgen Nussbaum en zijn vrouw verschillende keren naar het stadhuis, waar ze zich keurig op allerlei lijsten inschrijven, aanvragen voor verblijfsvergunningen indienen en  zo uiteindelijk hun eigen doodsvonnis tekenen. Ik wist dat het zo is gegaan, maar om het vanuit het standpunt van een opgejaagde te ervaren was op zijn minst beklemmend. Omdat elke administratieve handeling ook een teken van leven is, en dus ook een vleugje hoop bevat.

Uiteindelijk gaat dit boek ook over de liefde, en over de vraag of die liefde wel bestand is tegen dergelijke moeilijke omstandigheden. Het antwoord op deze vraag laat Schaevers in het midden, maar Nussbaum en zijn echtgenote maken het elkaar knap lastig in dit boek.

Kan een schilder bestaan zonder publiek? Bestaat kunst pas echt als het gezien wordt en een echo krijgt? Nussbaums grootste wens was in elk geval dat zijn werk na zijn dood getoond zou worden. Mark Schaevers vervult die belofte op grootse wijze, Nussbaum zal nooit meer een onbekende zijn.

VRAGEN VOOR LEESCLUBS


  • Welk schilderij van Nussbaum heeft je het meest getroffen?
  • Wanneer is burgerlijke ongehoorzaamheid gerechtvaardigd?
  • Een kat in het nauw maakt rare sprongen, ook Felka maakt een geweldige uitschuiver in dit boek. Wat bezielde haar? En, is zoiets wel te vergeven?
  • Wat maakt een orgelman tot zo’n krachtige metafoor in dit boek?
  • Welke beelden domineren onze huidige wereld? Is waakzaamheid daarbij geboden?
  • Wanneer kan kunst verdriet verlichten?
  • Wat houdt de rol van kunstenaar in onze maatschappij in?
  • Welk kunstwerk had ooit een krachtig effect op jou? Waarom?

donderdag 6 augustus 2015

De visitekaartjes #tussendoor

In vakantieparadijzen, aan de toog of tijdens een feestdis breng ik mijn blog al eens ter sprake. Pure reclame natuurlijk, hoewel er ook een nobeler streven achter schuilgaat. Want mensen blij maken met leestips, daar wordt ik zelf ook erg vrolijk van. En zo komt het dat ik af en toe wel eens iemand enthousiasmeer.

Deze zomer zei een ondernemend type echter tegen mij: waarom heb je geen visitekaartjes? Lijkt me handig, dan kan je mensen meteen iets meegeven. En omdat ik dat beslist een goed plan vond, ging ik aan de slag. Tekenen, scannen, printen en voila, wat vindt u ervan...?



Die hou ik dus paraat om nietsvermoedende boekenwormen mee te bestoken!

En toen ik toch zo gehaaid bezig was, dacht ik: dan formuleer ik ook meteen een aanbod aan de mensheid. Wat u kunt terugvinden op een aparte pagina (glim, glim)

Wat krijgt u in elk geval van mij de komende maanden?
  • Elke week een leestip met leesvragen
  • Twee keer per maand een uitgewerkte format (volgende week weer eentje)
  • Een keer per maand een gepersonaliseerd lijstje van boeken rond een thema (indien suggesties: shoot)
  • En af en toe een dwaas tussendoortje als dit!

En verder natuurlijk heel veel vriendschap, tekeningetjes en vrolijk gebabbel. En als u af en toe iets terugzegt, dan ben ik helemaal tevreden!

maandag 3 augustus 2015

Het nulnummer - Umberto Eco





Wie Umberto Eco zegt, denkt: barok! Umberto is immers de meester van de dikke, doorwrochte pillen die enig doorzettingsvermogen vergen. Zo moet je bijvoorbeeld tegen wat bijzinnen bestand zijn, en  ellenlange erudiete opsommingen willen uitzitten. 

Laat ons eerlijk zijn: onze Umberto laat zich al eens gaan in kennisdeling en daar moet je tegenkunnen.  Andere voorwaarden voor leesplezier zijn: een zekere historische belangstelling hebben, ironie en sarcasme kunnen waarderen en een brede interesse bezitten in complottheorieën allerhande. Scoort u een “ja” op al deze criteria? Dan zit u bij Eco altijd goed, wegens: meeslepend, erudiet en humoristisch.

Maar, beste mensen, scoort zijn nieuwste telg “het nulnummer” even hoog op de bovenstaande Eco-meter?

 
Om met het makkelijkste te beginnen: dit is geen dikke pil, en evenmin een historisch avontuur (als mediëvist vind ik de jaren 90 nog niet echt de term historie waardig, waarvoor mijn excuses). Al de rest is er natuurlijk wel: de humor, paginalange doorbomerij en een stevige complottheorie. Maar of dat genoeg is? Ik vraag het me af.

Natuurlijk heb ik me geamuseerd met dit boek, dat het verhaal vertelt van Italiaanse journalisten in de jaren negentig. In opdracht van een mediabons (en het is moeilijk om daar niet Berlusconi in te herkennen) werken zij aan een nulnummer van een nieuwe krant. Deze nieuwe publicatie moet alle bestaande media in de schaduw stellen, complotten ontmaskeren en de toekomst voorspellen. Geen geringe opgave, en dus gaat een ploeg enthousiaste mensen aan de slag.

Voor Eco een ideale aanleiding om de macht van de media eens flink op de hak te nemen. Briljant zijn de passages waarin hij uitlegt hoe een krant met lezersbrieven kan omgaan, en hoe je aan elk onbeduidend nieuwsfeit wel een draai kan geven. Kranten bepalen wat het nieuws en journalisten scheppen de publieke opinie. Een waarheid als een koe in tijden waarin er nog geen internet bestond. En Eco laat de journalistenploeg genadeloos misbruik maken van hun machtspositie.

Maar dan komt één van hen een complot op het spoor, een verhaal dat alles met Mussolini te maken heeft: is de Duce wel echt vermoord na de tweede wereldoorlog? Of nam een dubbelganger zijn plaats in? En Eco zou Eco niet zijn als hij daar niet ettelijke pagina’s feiten en interpretaties tegenaan zou gooien. Een prachtig complot dus om in de nieuwe krant te onthullen, maar dan gaat het mis….

… ook met het boek, vrees ik. Want net als het verhaal vaart krijgt en er een spanningsboog lijkt te ontstaan, is het één, twee, drie afgelopen en letterlijk: einde verhaal. Wat is dat jammer! Er hadden wat mij betreft nog minstens 200 pagina’s bij mogen komen, vol complexe wendingen en erudiete “Ecojaanse” knipogen.

Moet u dit boek dan maar overslaan? Verre van, want dit is een uiterst amusante kritiek op de macht van de media in Italië, vol vette knipogen en hilarische passages. Die toch ook weer tot denken stemmen. En alleen dat is al knap gedaan. Laat ik het dus niet vergelijken met De Naam vande Roos of Het eiland van de vorige dag, maar het als een fris en bijtend boek over media zien, en dan is het zeker geslaagd.

LEESCLUBVRAGEN


  • De media bepalen hoe wij denken: in hoeverre is dat waar?
  • Hoe ver gaat jouw nieuwsverslaving?
  • Mensen zien graag patronen en complotten, ook als die er niet zijn: is jou dat al eens overkomen?
  • Hoe groot is de macht van de media in onze maatschappij?
  • Het verhaal van de leider die niet dood is, spreekt mensen enorm aan (denk ook maar aan Elvis!) waarom zou dat zijn?
  • Is de hoofdpersoon paranoïde? (en ben je dat zelf al eens geweest?)
  • In hoeverre zijn pop/film/televisiesterren afhankelijk van roddelbladen?

(meer over media lezen? Alain de Botton schreef er een leuk boekje over, lees mijn bespreking hier)