Tirza – Arnon Grunberg



In Leuven, waar ik woon, is het momenteel allemaal Grunberg wat de klok slaan. Er is een tentoonstelling aan hem gewijd, de etalages liggen vol met zijn boeken en de man duikt zelf regelmatig op voor het geven van lezingen en voorleessessies. En dus dacht ik: kom, we zullen nog eens iets van hem ter hand nemen. Ik las ooit al twee boeken van hem (die ik niet recenseerde op deze blog) en nu was het dan de beurt aan Tirza. Een boek dat tegengestelde gevoelens opriep: het irriteerde me mateloos en ontroerde me diep.  En ja, dat valt te combineren, blijkbaar.

Laat ik eerst even met de irritatie beginnen. En met een bekentenis. Ik ben zo’n ouderwets iemand die in kunst vooral schoonheid zoekt. Verheffing en zo. Esthetisering, een milde blik van “ondanks alles is het leven prachtig”. Ja, heel flauw. Nu, voor zo’n levensmotto moet je dus niet bij Grunberg zijn. Noch bij andere hedendaagse schrijvers, heb ik de indruk. Hier gaat het immers om het benadrukken van de banaliteit, van de ranzigheden in ons dagelijks bestaan. Deze schrijver zet een spot op vuile nagels, neusharen, lijfgeuren en andere details die je van andere mensen écht niet wil weten. Ook in dit boek gaat het (weer) over een man van middelbare leeftijd die eerst volstrekt over zich heen heeft laten lopen zonder ook maar enige weerstand te bieden. Eens de maat vol, laat hij zich volledig laat gaan. Alle remmen los op de meest afstotelijke wijze. En dan krijg ik zin om zo’n boek in de hoek te gooien…

Maar dat heb ik dus niet gedaan, want naast al die irritatie was er ook fascinatie. Een goed boek is voor mij immers niet alleen een kwestie van esthetiek of goede smaak, maar evenzeer van reflectie. Een boek dat mij aan het denken zet, heeft altijd een streepje voor. En dat heeft Grunberg met Tirza wel echt gedaan. Want dit boek gaat over de onmacht van een vader, wiens volwassen dochter de vleugels uitslaat. Loslaten wat je ooit hebt gekoesterd is voor niemand eenvoudig. Gaandeweg blijkt echter dat de vader-dochter relatie in dit boek een tikje obsessief was. Als je kind alles voor je is, wie ben je zelf dan nog, is de vraag?

En dus deed dit boek me peinzen over opvoeding, over loslaten en koesteren. Treffend, bikkelhard en tegelijk ook heel fragiel. Ik vond het prachtig. Hoe ver een vader kan gaan in zijn allesverscheurende liefde voor een kind…

Kortom, haat en liefde liggen dicht bij elkaar in dit boek. En ook in mijn oordeel erover. Het gaat weer eventjes duren voor ik me weer waag aan zo’n glashard “we zullen eens alle viezigheden laten zien” boek. En tegelijk zal ik Tirza echt niet snel vergeten.
Een aanrader, dus toch!

Leesclubvragen:
-        Wat was de eerste reis die je zonder je ouders maakte?
-        Heb je ooit een vriend of vriendin meegebracht die thuis niet in de smaak viel? Wat gebeurde er?
-        Hoeveel mag je kinderen in een bepaalde richting sturen? Waar ligt voor jou de grens?
-        Wat is het meest gênante feestje dat je ooit hebt meegemaakt?
-        Wiens kant van het verhaal zou je ook wel eens willen horen?
-        Waar begon het mis te gaan in dit verhaal?

Reacties

  1. Grappig, we hadden het net bij mijn leeskring nog over dit boek. Iemand anders vond het niet zo. Zelf vroeg ik me tijdens het lezen regelmatig af wat ik ervan moest vinden, maar aan het einde vond ik het geniaal!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ik vond het destijds een verschrikkelijk boek. http://heldenreis.nl/2010/01/tirza-een-uitzichtloos-boek

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Haha, toch doet het boek wat met mensen, ik had ook last van ergernis en een gevoel van onbehagen :-) https://casakoen.wordpress.com/2009/12/03/200912zonnekoningin-html/

    BeantwoordenVerwijderen

Een reactie posten