woensdag 12 december 2012

Tante voelt zich freule!



Ja, het zijn weer drukke dagen ten huize theetante. Zo zijn er op het werk nog ettelijke losse draadjes die nog even moeten worden vastgeknoopt. De theekopjes hebben toetsen. En ook zijn er optredens van zangkoren en andere muzikale uitspattingen. De poezen willen buiten, nee binnen, toch weer buiten, goh nee, graag binnen, en theetante zelf wil nog een paar klusjes klaren voordat ze achterover kan leunen tijdens de feestdagen.

Hoe noemen ze dat? Spitsuur? Maar gelukkig heeft tante wel een bijzonder rustpunt deze dagen, namelijk: het Grote Kerst Kaarten Project (mét hoofdletters). Zelf getekend, zelf gestempeld, en met heel veel liefde ingekleurd en beschreven, met vulpen natuurlijk.

Ja, wat post betreft is tante echt een beetje ouderwets. Een brief schrijven vraagt meer tijd en inspiratie dan even snel een tweetje placeren of een mailtje tikken. Bedachtzaam zoeken is het naar mooie woorden, rake zinnen, persoonlijke knipoogjes. Papieren brieven maken vriendschap toch letterlijk even heel tastbaar. En met een beetje geluk gaan ze veel langer mee dan een virtueel kerstmailtje.

Ja, zo schrijvend bij kaarslicht en met een extra lekker kopje thee binnen handbereik, voelt tante zich bijna een freule uit de jaren ’20. (Zelfs al heeft ze geen parelketting om en zijn dienstmeisjes en ander personeel ver te zoeken). Even rust, even wat langer mijmeren, het kan zo heerlijk zijn, zeker in drukke dagen.

En dus voelde tante zich beslist thuis in het zeer vlot leesbare boek dat de voorbije dagen haar leven deelde:




Hoe was het om anno 1900 op stand te leven? Welke geschreven en ongeschreven regels speelden er mee? Wat droeg men in die dagen? Wat stond er op tafel? En, hoe zat dat nu eigenlijk met de was en de plas? Op al deze vragen geeft dit boek een boeiend en goed gestoffeerd antwoord.

De auteur baseert zich op een rijke waaier aan bronnen. Romans uit de periode 1900 en 1940 vormen de hoofdmoot. Aangevuld met brieven, interviews en etiquetteboeken. De historica in theetante heeft af en toe wat vragen bij bronnenkritiek en –selectie, maar de lezeres in haar zat gewoon te smullen (en is dat niet het voornaamste?)

Je krijgt vooral een beeld van een tijd waarin rijke dames op stand zich zonder moeite te pletter konden vervelen. Veel gebeurde er niet, en zelf hadden ze ook niet zo erg veel om handen. Zo konden ze makkelijk de hele morgen in negligé op de sofa blijven hangen, om zich dan in de namiddag in strakke corsetten te laten insnoeren. Met opgestoken haar, grote hoeden en parasols legden zij beleefdheidsbezoekjes af bij collega-freules (nooit langer dan 20 minuten). Op andere dagen ontvingen ze zelf en schonken dan persoonlijk thee uit zilveren kannen. Allemaal beschaafd en beheerst, uiteraard, want: “Men moet zichzelf beheersen opdat men anderen beheersen kan”.

Nee, men haast zich niet als men op stand leeft. In tegendeel: “wie zich haast heeft iets verkeerds gedaan, of is personeel”. Dames van stand schrijden plechtig verder en blikken uit de hoogte neer op het ongewassen volk. Zij bewaarden voorraden thee achter slot en grendel en zetten al hun creativiteit en energie in voor verjaardagsfeesten en kerstdagen. Momenten om even uit de sleur te ontsnappen.

En hoewel tante zat te glimlachen en instemmend zat te knikken van plezier, zou ze niet willen ruilen. Dan liever een druk leven, waarin er veel gecombineerd moet worden, maar je als vrouw toch je mannetje kan staan. En zonder corsetten, goddank!

Maar één ding is toch wel jaloersmakend: de dames kregen vijf keer per dag post! Handgeschreven en verzorgd. Hoe fijn!

Wil u zelf ook graag eens post van tante freule ontvangen? Grijp uw kans, want dit eindejaar stuurt ze twee kerstbrieven naar lezers van de blog. Geef tot zaterdag 15-12 een seintje en een onschuldig theekopje zal bepalen op wie de keuze valt!

4 opmerkingen:

  1. Oh, leuk boek! Het doet me denken aan De verzegelde brief van Emma Donoghue, rond 1870 vervelen de dames zich daar ook behoorlijk. Behalve dan de feministes. De moeite waard als je meer uit die tijd wilt lezen.

    Een kerstbrief van theetante lijkt me heel leuk. Ze kan zo leuk schrijven!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Klinkt als een interessant en leuk boek, Tante. Ik houd wel van de hogere standen en ook van de 19e eeuw, dus ik ga eens op zoek naar dit boek. Dank je wel voor de tip!

    En brieven zijn heel erg leuk. Ik sluit me aan bij Judith, een kerstbrief van Tante lijk me geweldig, dus hopelijk wijst het lot in de vorm van theekopjes mij aan.

    groetjes,

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Lang leve handgeschreven post. Hoera! Hoera! Hoera!
    Ik geniet altijd erg van de recensies en je kan leuk tekenen, dus je maakt mij erg blij met een kaart.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Drie hele fijne reacties! Daar gaan we dus niet flauw om doen. Geen geloterij en ander moeilijks: jullie krijgen alledrie een kaart. Mail je adres even naar theetanteinboekenland@gmail.com. ik ga ondertussen al aan de slag!

    BeantwoordenVerwijderen